Yâsîn sûresinde kıssası anlatılan, elçilere inandığı için kavmi tarafından öldürülen mü'min; İslâm kaynaklarında neccâr (marangoz) nisbesiyle anılır.
Adı hakkında müfessirler ayrılır: Habîb b. Mûsâ, Habîb b. İsrâîl ve Habîb b. Mer'î şekillerinde verilir. Mesleği hakkında da tek bir rivayet yoktur; kaynaklar onu marangoz, ipek tüccarı, çırpıcı (kumaş ağartıcısı) yahut ayakkabıcı olarak tanıtır. Günlük kazancının yarısını ailesine ayırdığı, kalan yarısını ise tasadduk ettiği nakledilir. Cüzzam hastalığı sebebiyle şehirden uzakta, inzivada ve ibadetle meşgul yaşadığı belirtilir.
Kıssası Kur'ân-ı Kerîm'de şöyle anlatılır (Yâsîn 36/13-29): bir şehre iki elçi gönderilmiş, sonra onları desteklemek üzere bir üçüncüsü yollanmıştır. Şehir halkı elçilere karşı çıkmış; buna karşılık şehrin ucundan bir adam gelerek onlara inanmış ve elçileri desteklemiştir. Bu mü'min şehir halkı tarafından öldürülmüş ve cennete girmiş, inkâr edenler ise bir sayha ile helâk edilmiştir.
Öldürülme biçimi hakkında da farklı rivayetler vardır: taşlanarak, linç edilerek yahut testereyle biçilerek öldürüldüğü nakledilir.
Türbesi ve Külliyesi — Antakya'da Silpius dağının eteğinde, önce bir Roma mâbedi, sonra Bizans kilisesi, ardından cami olarak kullanılmış bir yapının altında bulunan üç kabirden biri ona nisbet edilmektedir.
Kerâmât
Aşağıdakiler, kaynakta NAKİL olarak yer alan rivayetlerdir; atlas onları "böyle olmuştur" diye değil, "kaynaklar böyle nakleder" diye kaydeder.
Kesik başını taşıyarak yürümesi. Rivayete göre öldürüldükten sonra kesilmiş başını taşıyarak yürümüştür. (Kaynak: TDV DİA, HABÎB en-NECCÂR)
Kazancını paylaşması. Günlük kazancının yarısını ailesine ayırdığı, kalan yarısını tasadduk ettiği nakledilir. (Kaynak: TDV DİA, HABÎB en-NECCÂR)
Çok Görüşlü Görüşler
Adı üç ayrı şekilde verilir. Habîb b. Mûsâ · Habîb b. İsrâîl · Habîb b. Mer'î. Kaynak bunlardan birini kesinleştirmez.
Mesleği tartışmalıdır. Marangoz, ipek tüccarı, çırpıcı ve ayakkabıcı rivayetleri yan yana durur; neccâr nisbesi yaygın olan rivayete dayanır.
Elçilerin kimliği ve şehrin neresi olduğu kesin değildir. Müfessirler elçileri Yuhanna, Pavlus ve Simun Petrus ile özdeşleştirip şehri Antakya sayarlar. Kaynak burada bir sınır çizer: ne hadis kaynakları ne de hıristiyan kayıtları zaman, yer ve mü'minin kimliği hakkında bir doğrulama getirir.
Agabus ile özdeşleştirme delilsizdir. Bazı araştırmacılar onu hıristiyan kaynaklarındaki Agabus ile özdeşleştirir; kaynak, bu iddiayı destekleyen bir delil bulunmadığını belirtir.
Öldürülme biçimi tek bir rivayet değildir. Taşlanma, linç ve testereyle biçilme rivayetleri birlikte nakledilir.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · “HABÎB en-NECCÂR (Süleyman Ateş, c. 14, 199” maddesi
- Evliyalar Ansiklopedisi · “Habîb Neccâr (Hatay)” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Süleyman Ateş · c. 14, s. 373-374, “HABÎB en-NECCÂR” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000133 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.