Mardin'de Şeyh Çabuk adıyla ziyaret edilen makam, sahâbî Ebû Yahyâ Abdullah b. Üneys el-Cühenî'ye nisbet edilir. Aşağıdaki hayat kaydı bu sahâbîye aittir.
🔴 Kaynak bu özdeşleştirmeyi doğrulamaz. Okunan TDV maddesinde ne Şeyh Çabuk adı ne de Mardin geçer. Nisbet yerel bir kabuldür; atlas onu yerel kabul olarak kaydeder, kaynağın verdiği bir kayıt gibi sunmaz (ilke 6).
Abdullah b. Üneys, Hz. Peygamber tarafından tek başına seriyye olarak görevlendirilmiş ve cennetle müjdelenmiş bir sahâbîdir.
Hz. Peygamber onu, Medine üzerine yürümek için adam toplamakla meşgul olan Hâlid b. Süfyân'ı ortadan kaldırmak üzere tek başına görevlendirdi. Abdullah, Urene vadisinde Hâlid'i bulup öldürdü; Hz. Peygamber ona hâtıra olarak bir asâ verdi.
Uhud'a ve sonraki savaşlara katıldı; Mısır'ın fethinde ve Afrika savaşlarında bulundu. Ashâb-ı Suffe'den sayılmıştır.
Çeşitli hadisler rivayet etmiştir; kendisinden Câbir b. Abdullah ile çocukları Atıyye, Amr, Damre ve Abdullah hadis rivayet etmiştir.
54 (674) yılında vefat etti; bazı rivayetlerde 80 (699) tarihi verilir.
Çok Görüşlü Görüşler
🔴 Makam ile sahâbî arasındaki bağ doğrulanmamıştır. Mardin'deki Şeyh Çabuk makamının Abdullah b. Üneys el-Cühenî'ye ait olduğu yolundaki kabul, okunan kaynakta hiç geçmez. Kaynak ne bu adı ne de Mardin'i anar. Atlas nisbet edilen kimliğin hayatını kaydeder, fakat nisbeti doğrulamaz; ikisi ayrı şeylerdir.
Vefat tarihi ihtilâflıdır. 54 (674) yaygın kayıttır; bazı rivayetler 80 (699) tarihini verir.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — İsmail Lütfi Çakan · c. 1, s. 140-141, “ABDULLAH b. ÜNEYS el-CÜHENΔ maddesi
- Vakıflar Genel Müdürlüğü — Tescilli Eserler Envanteri · “Şeyh Çabuk Camii (Mardin)”
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000100 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.