Erzurum ve çevresinde tanınmış Nakşî şeyh ailesi Taşkesenli'nin âlim ve şeyhlerinden; müftülük ve vâizlik yapmış, “Horasan müftüsü” diye tanınmış bir zattır. Ailenin tarikat silsilesi Nakşibendiyye'nin Hâlidiyye koluna ulaşır. Aileye adını veren dedesi Şeyh Ahmed Efendi (1848-1909), Erzurum'a irşad için gönderilmiş (1893), yaz aylarında Taşkesen köyünde oturduğundan Taşkesenli diye tanınmıştı.
11 Aralık 1914'te Erzurum'da doğdu. Babası, medreselerde okutulan bazı kitaplar üzerine yazdığı şerh ve hâşiyelerle tanınan Ziyâeddin Efendi'dir. Doğumundan sekiz gün sonra babası ölünce ağabeyi Şehâbeddin Efendi tarafından yetiştirildi; onun yanında Arapça ve Farsça, fıkıh, kelâm, hadis, tefsir ve mantık okuyup icâzet aldı. Medrese tahsilini sürdürürken Erzurum'da ilk ve ortaokula devam etti.
1952'de Erzurum'un Tekman ilçesine müftü tayin edildi. 1954-1960 yıllarında Horasan'da müftülük yaptıktan sonra Erzurum merkez vâizliğine getirildi. 1960 İhtilâli'nde tutuklanarak Sivas'a gönderildiyse de altı ay sonra serbest bırakıldı ve Erzurum'da görevine devam etti.
Bu arada Bitlis Nurşin'e gidip Şeyh Abdurrahman Tâhî'nin torunlarından Tâhâ Efendi'ye intisap etti ve kendisinden hilâfet aldı.
Erzurum'da vâizlik yaparken bir yandan da müridlerinin eğitimiyle ilgilendi; evinin alt katını medrese haline getirdi ve yüzlerce talebe okuttu.
13 Şubat 1985'te Erzurum'da vefat etti.
Tesir Halkası — Evinde okuttuğu talebeler arasında yeğeni Zeki Hoca, Tortum'un eski müftüsü Hâfız Yahya Hoca, Erzurum'un fahrî vâiz ve müderrislerinden Eşref Hoca ve Pasinler'in Kevank köyünden Hâfız Şuayıb Hoca bulunmaktadır. Aile adına Erzurum'da Taşkesenli Kültür Eğitim ve Dayanışma Vakfı kurulmuştur.
Eserleri — Münâcât isimli bir divanı vardır.
Çok Görüşlü Görüşler
Bilgi zinciri nereden geliyor — Kaynak madde, zatın mensup olduğu aileye dair müstakil bir maddedir ve yazarı da aileden biridir; madde, yazımında aileden alınan bilgilerden ve ailenin elinde bulunan belgelerden faydalanıldığını kendisi belirtir. Atlas bunu gizlemeden kaydeder.
Adaşıyla karıştırılmaması — Aynı maddede, Şeyh Ahmed Efendi'nin damadı olan ve “büyük müftü” diye tanınan Tortum müftüsü Mehmed Sıddık Efendi de anılır; ağabeyi Şehâbeddin Efendi ona ders okumuştur. Bu kayıt o zata değil, “Horasan müftüsü” diye tanınan torun Mehmed Sıddık Efendi'ye aittir.
Kabrin yeri — Kaynak Mehmed Sıddık Efendi'nin defin yerini belirtmez; yalnız Erzurum'da vefat ettiğini söyler. Atlasın bu kayıttaki kabir konumu kaynakla teyit edilmiş değildir ve doğrulama bekler.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 40, s. 148-149, “Taşkesenli” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000669 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.