Şehir

Bitlis Evliyaları ve Türbeleri

6 kaynaklı kayıt · 0 doğrulanmış konum

Atlasta Bitlis için 6 kayıt bulunuyor. Her kaydın kaynağı ve inceleme durumu kendi sayfasında yazar. Dağılım: 6 Evliyâ.

Bitlis kayıtları

Seyyid Sıbgatullah Arvâsî (Gavs-ı Hîzânî)

Gavs-ı Hîzânî, Seyyid

Nakşibendî-Hâlidî tarîkatının Seyyid Tâhâ-i Hakkârî koluna mensup büyük bir mürşittir; 'Gavs-ı Hîzânî' lakabıyla tanınır. Hizan'ın Gayda köyünde tekke kurarak irşad faaliyeti yürütmüş, Abdurrahman Tâğî (Tâhî) gibi önemli halifeler yetiştirmiştir. 1287/1870'te vefat etti ve Gayda'ya defnedildi; türbesi bugün ziyaret edilmektedir. (Kaynak: İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, 'Seyyid Sıbğatullah Arvâsî Hizânî ve Gayda Tekkesi'; Sakarya Üniv. SBE tezi)

BitlisVefât 1287 h.İncele

Evliyâ

Pîr Muhammed Küfrevî

Pîr, Şeyh

Nakşibendî-Hâlidî tarîkatının 'Küfrevî' kolunun pîri olan büyük mürşittir; Şeyh Tâhâ-i Hekkârî'den ders almıştır. Bitlis'te tekke kurarak Kafkasya, Tiflis ve İran'a uzanan geniş bir tesir alanı oluşturdu; Bediüzzaman Said Nursî'nin de hocasıdır. 1316/1898'de vefat etti; kabri üzerine Sultan II. Abdülhamid'in gönderdiği İtalyan mimar tarafından barok üslupta türbe yaptırıldı. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi 'Pîr Muhammed Küfrevî'; Kültür Envanteri / Kültür Portalı 'Küfrevî Türbesi ve Müştemilatı')

BitlisVefât 1316 h.İncele

Evliyâ

Şeyh Muhammed Diyâeddin Norşînî (Hazret)

Hazret, Şeyh

Norşin (Güroymak) dergâhının kurucusu Şeyh Abdurrahman Tâğî'nin (Tâhî) oğlu ve halefi olan Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir; 'Hazret' lakabıyla tanınır. Babasının vefatından sonra Norşin tekkesinin irşadını üstlenmiş, Doğu Anadolu'da ilim ve tasavvuf hizmetinde bulunmuştur. 1924'te vefat etti; kabri Norşin'de babasının türbesinin yanındadır. (Kaynak: Kurdoloji Akademi, 'Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Norşin Dergâhı'; İhya Dergisi, 'Şeyh Abdurrahman Tâğî ve Norşin Tekkesi')

BitlisVefât 1924İncele

Evliyâ

Şeyh Fethullah Verkânisî

Şeyh

Nakşibendî-Hâlidî tarîkatının Norşin koluna mensup şeyhtir; önce Şeyh Muhammed Küfrevî'ye intisap etmiş, onun yönlendirmesiyle Abdurrahman Tâğî'ye bağlanıp damadı ve halifesi olmuştur. Tâğî'nin 1886'daki vefatından sonra irşad makamına geçmiştir. 1317/1899'da vefat etti; vasiyeti üzerine Bitlis merkezdeki evinin yanına defnedildi. (Kaynak: Evliyalar Ansiklopedisi 'Fethullah-ı Verkânisî'; İhya Dergisi 'Norşin Tekkesi'nden Yayılan Kollar')

BitlisVefât 1317 h.İncele

Evliyâ

Şeyh Necmeddin Hevâyî

Şeyh

Ahlat'ta yaşamış, adına vakıf ve zâviye kurulmuş bir şeyhtir; 619/1222 tarihli kitâbeli türbesi Ahlat'ın günümüze ulaşan en eski yapılarındandır. 1540 tahrir kayıtlarında 'Vakf-ı mezâr-ı Şeyh Necmüddîn-i Hivâyî' olarak geçer. Kare planlı, üst katı mescit tertibinde iki katlı türbesi Erzen Hatun Kümbeti yanındaki kabristanda (Erkizan) yer alır. (Kaynak: Erdem Dergisi, 'XVI. Yüzyıl Tapu Tahrir Defterlerine Göre Bitlis Zâviyeleri'; Archnet, 'Şeyh Necmettin Kümbeti, Ahlat')

BitlisVefât 619 h.İncele

Evliyâ

Abdurrahman Tâhî (Nurşînî)

Seydâ

Nakşibendî-Hâlidî şeyhi; Doğu Anadolu'da Hâlidiyye'nin yayılmasında belirleyici rol oynamış mürşid. Nurşînî nisbesiyle ve Seydâ lakabıyla anılır. 1831 yılında Siirt'in Şirvan ilçesinde doğdu. Ataları, Hülâgû'nun 1258'de Bağdat'ı almasının ardından bölgeye yerleşmiş bir soya dayandırılır. Babası Molla Mahmûd, annesi Meyâsin Hanım'dır. Molla Abdüssamed ve Molla Ziyâeddin Arvâsî gibi tanınmış hocaların yanında okudu; ardından Ispahart medresesinde ders verdi. Tasavvuf yolculuğu üç durak içerir: önce Rifâiyye 'ye girdi, sonra Kādirî şeyhi Abdülbârî Çarçâhî'nin müridi oldu, nihayet Sıbgatullah Arvâsî vasıtasıyla Nakşibendiyye-Hâlidiyye'ye intisap etti. Şeyhinin talimatı üzerine, hac dönüşünde Bitlis'in Nurşin (Güroymak) beldesine yerleşti; Hâlidiyye onun gayretiyle bölgede hızla yayıldı. 1886 yılında Nurşin'de vefat etti. Tesir Halkası — Kaynak onun bölge halkının dinî, ahlâkî, kültürel ve askerî bakımdan korunmasına önemli katkı sağladığını ve Osmanlı-Rus savaşları sırasında halkı cihada teşvik ettiğini kaydeder; bu sebeple Osmanlı Devleti tarafından kendisine üçüncü dereceden Mecîdî nişanı verilmiştir. Öne çıkan halifeleri arasında Muhammed Sâmi Erzincânî ve İbrâhim Çokreşî bulunur. Vefatından sonra silsileyi oğlu Muhammed Ziyâeddin (ö. 1923) sürdürmüştür. Eserleri — 1. Mektûbât. Müridlerine yazdığı mektupların derlemesidir. 2. İşârât. Öğretilerini ve Hâlidî esaslarını içerir.

BitlisVefât 1304 h.İncele