Rifâiyye-Sayyâdiyye tarikatının Ma'rifiyye kolunun Manisa'daki ilk temsilcisi; Manisa İbrâhim Çelebi mahallesindeki Entekkeliler Dergâhı'nın bânisi ve ilk şeyhi.
Antakya doğumludur; tekkesinin halk arasında "Entekkeli" diye şöhret bulması bu yüzdendir. Mısır'da ve İstanbul'da ilim tahsil etti.
Tahsilinden sonra Kartal'da Ma'rifiyye'nin pîri Seyyid Muhammed Fethu'l-Maârif'e intisap etti; hilâfet alınca irşad vazifesiyle Manisa'ya gönderildi.
1833 yılı civarında önce Manisa Hatuniye ve İbrâhim Çelebi medreselerinde müderrislik yaptı; ardından Manisa eşrafından Rüstem Ağa'nın desteğiyle İbrâhim Çelebi Camii'nin kuzey tarafında açtığı tekkede on sekiz yıl irşad faaliyetinde bulundu. Tekkenin yanında bir de fırın işletiyordu.
1851'de vefat etti.
Tesir Halkası — Manisa doğumlu Hasan Rüşdi Efendi'yi (ö. 1919) kızıyla evlendirdi, hilâfet vererek posta oturttu. Hasan Rüşdi Efendi altmış iki yıl Entekkeliler Dergâhı'nda irşad hizmetinde bulundu; onun döneminde dergâh mensuplarının 10.000 kişiye ulaştığı söylenir. Dergâha özgü, mi'rac kandillerinde süt mevlidi yapılması geleneği halen İbrâhim Çelebi Camii'nde sürdürülmektedir.
Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Kaynak onun yüksek bir vecd haline sahip olduğunu kaydeder; "Vehbî" mahlasıyla şiirleri de vardır.
Türbesi ve Külliyesi — Kaynak, halefi Hasan Rüşdi Efendi'nin vefatında Çaşnigîr Camii'nde kılınan cenaze namazından sonra dergâh hazîresinde mürşidinin yanına defnedildiğini bildirir; Ahmed Vehbi Efendi'nin kabri buna göre Entekkeliler Dergâhı'nın hazîresindedir. Dergâhın son şeyhi Hüseyin Kemâleddin Efendi'nin kabri de 1968'de dergâhtaki türbeye nakledilmiştir.
Kerâmât
Aşağıdakiler kaynakta NAKİL olarak yer alan rivayetlerdir; atlas onları 'böyle olmuştur' diye değil, 'kaynaklar böyle nakleder' diye kaydeder.
Kızgın fırın — Tekkenin yanında bir fırın işleten Ahmed Vehbi Efendi'nin zaman zaman kızgın fırının içine girerek kerâmetler gösterdiği rivayet edilir. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, MA‘RİFİYYE, c. EK-2)
Çok Görüşlü Görüşler
Kabrin yeri — Kaynak Ahmed Vehbi Efendi'nin kabrini adıyla anmaz; yalnız halefinin dergâh hazîresinde "mürşidinin yanına" defnedildiğini söyler. Atlasın işaret ettiği kabir bu dolaylı bilgiye dayanır; müstakil bir kaynakla teyidi beklenmektedir.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. EK-2, s. 196-198, “MA‘RİFİYYE” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000644 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.