Dede Halîfe

Dede Halîfe, on altıncı asırda yaşamış meşhur Osmanlı âlimlerinden biridir. Gençliğinde ticaret ve deri tabaklığı (dabağcılık) ile uğraştığı, yirmi yaşına kadar ilimle meşgul olmadığı, bir ilim ehlinin sohbetinde bulunmadığı belirtilir. Amasya'da deri tabaklığı yaparken, şehre gelen bir müftünün ağırlanması için bir bahçeye götürüldüğü; orada müftünün kendisi hakkında söylediği sözleri duyması üzerine ilim öğrenmeye dair güçlü bir dönüşüm yaşadığı nakledilir. Kaynaklarda nakledildiğine göre, müftüye yaklaşıp ilim öğrenme isteğini dile getirdiği ve dua ederken yüzünü toprağa koyduğu sırada kendinden geçtiği anlatılır. Müftünün rehberliğinde ilim tahsiline başlayıp büyük gayretle ilerlediği belirtilir. Bursa'da Sultan Murâd Medresesi'nde Müderris Sinânüddîn'in yanında muîd olarak çalıştı; ardından çeşitli medreselerde uzun süre müderrislik yaptı. En son İznik'teki Süleymân Paşa Medresesi'nden emekliye ayrıldı ve kendisine müftülük görevi verildi. Tefsir ve fıkıh ilimlerinde derin bilgi sahibi olduğu; Taftazânî'nin bir eserinin şerhi üzerine bir hâşiye yazdığı, ayrıca fıkha dair bir manzumesi ile çeşitli ilimlere dair risaleleri bulunduğu kaydedilir. 1565 (H.973) yılında vefat ettiği belirtilir.