Hasan Can, kaynaklarda Yavuz Sultan Selîm Han'ın yakın sohbet arkadaşı ve nedîmi olarak anılan bir velîdir. Babası, güzel ve dâvûdî sesiyle tanınan, Akkoyunlu hükümdarlarının meclislerinde bulunduktan sonra Sultan Selîm tarafından İstanbul'a getirilen hâfız Mehmed Efendi'dir. Hasan Can da bu yakınlık sâyesinde sarayda yetişmiş ve pâdişâhın en yakın dostlarından biri olmuştur. Saltanatın önemli hâdiselerine şâhit olmuş; Şah İsmâil'e karşı yapılan Çaldıran Savaşı (1514), Mısır'ın fethi ve pâdişâhın son hastalığı gibi olaylarda yanında bulunmuştur. Sarayın husûsî hizmetlerinde yer almış, seferlere ve idârî işlere katılmış, pâdişâhın sırlarının emîni olmuştur. Yavuz Sultan Selîm'in vefâtına tanık olmuş ve son ânlarında Kur'ân-ı kerîm okuma vazîfesini yerine getirmiştir. Daha sonra Kânûnî Sultan Süleymân döneminde Enderûn'da çeşitli ilimler okutmuştur. Kaynaklarda manevî firâseti ve güvenilirliğiyle ilgili pek çok hâdise nakledilir. 1567 (H.974) yılında Bursa'da vefât etmiştir. Tâcü't-Tevârih müellifi Şeyhülislâm Hoca Sâdeddîn Efendi'nin babasıdır.
Kaynaklar
- İslâm Âlimleri Ansiklopedisi · c. 14, s. 69
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 16, s. 312, “HASAN CAN ÇELEBİ” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — TDV İslâm Ansiklopedisi
- Evliyalar Ansiklopedisi · “Bursa Evliyâları” maddesi
- Tâcü’t-Tevârîh — Hoca Sâdeddin Efendi · c. 2, s. 602, “vd.”
- Sicill-i Osmânî — Mehmed Süreyyâ · c. 2, s. 119
- Lütfî Paşa Târihi; s.284
- Hadîkatü’l-cevâmi‘ — Ayvansarâyî Hüseyin Efendi
- Vefeyât — Baldırzâde Selîkî Mehmed Efendi
- Selîmnâme
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000023 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.