Kahramanmaraş Evliyaları ve Türbeleri

Ümmet Baba (Himmet Baba)

Dulkadiroğlu Alâüddevle Bey döneminde yaşamış, Elbistan'da cami, zâviye ve medrese kurmuş bir âlim ve vâizdir. Adına Elbistan, Maraş, Antep ve Adıyaman'da vakıflar tahsis edilmiştir; vefatından sonra Elbistan'daki türbesine defnedilmiştir. Sekizgen planlı, kubbeli türbesi caminin güney duvarına bitişiktir. (Kaynak: Evliyalar.net; M. Özkarcı, 'Elbistan Ümmet Baba Külliyesi', isamveri.org.)

Şeyh Hacı Ahmet Hamdi Efendi (Elbistanî)

Şeyh

Nakşibendî-Müceddidî tarikatının halifelerinden bir şeyhtir. Türbesindeki kitâbeye göre 3 Muharrem 1330 (24 Aralık 1911) tarihinde vefat etmiştir. Elbistan Kızılcaoba Mahallesi Türbe Sokak'taki türbesi 1330/1911-12'de yaptırılmış olup içinde yaklaşık 300 yıllık bir sancak bulunur. (Kaynak: Evliyalar.net; Elbistan Kaynarca gazetesi, Arif Bilgin.)

Malik Ejder

Hz. Mâlik bin Ejder (r.a.)

Mâlik bin Ejder, yerel rivayetlere göre Maraş ve çevresinin İslâmlaştırılması döneminde (M.S. 637 fethi) bölgede görev alan ve şehid düştüğü kabul edilen bir sahabe/komutan olarak anılır. Türbesi, Kahramanmaraş'ın güneyinde, şehir merkezine yaklaşık 6 km mesafede Aksu/Kumaşır mevkiinde, Kumaşır Gölü'ne hâkim bir tepede yer alır; küçük bir mescid ve türbe bölümünden oluşan yapının 1201 yılına tarihlendiği belirtilir. Restore edilerek ziyarete açılmıştır ve bölgenin önemli inanç turizmi duraklarındandır. Şahsın kimliğine dair rivayetler farklılık gösterdiğinden (Hz. Ali'nin komutanı Mâlik el-Eşter ile karıştırılması dâhil) tarihî detaylar ihtiyatla değerlendirilmelidir. (Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı 'Malik Ejder Türbesi'; Kültür Envanteri 'Malik Ejder Türbesi'.)

Şeyhadil Mezarlığı

Şeyh Âdil (Dağıstanlı)

Şeyh Âdil, 17. yüzyılda Dağıstan'ın Hanlı kasabasında doğan, ilim tahsilinin ardından Osmanlı Devleti tarafından Maraş subaşılığına tayin edilen ve Bayazıtlı ile Dulkadirli aşiretleri arasında barışı sağlamak için çalışan bir âlim olarak anlatılır; 1704'te vefat ettiği ve adını taşıyan kabristana defnedildiği rivayet edilir. Rivayete göre Medine'den getirdiği toprağı bu kıraç araziye serdiği için yer manevi bir değer kazanmıştır. Kahramanmaraş Dulkadiroğlu ilçesinde, Şeyh Adil Mahallesi'ndeki Şeyhadil Mezarlığı (Asri Mezarlık) şehrin en önemli manevi ve tarihî mekânlarından biridir; mezarlıktaki tarihî mezar taşları üzerine akademik çalışma da yapılmıştır. (Kaynak: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi 'Şeyh Adil Mezarlığı'; İbrahim Kanadıkırık, 'Bâb-ı Ukbâ: Kahramanmaraş Şeyh Adil Mezarlığı Tarihî Mezar Taşları'.)

Eshâb-ı Kehf Külliyesi

Ashâb-ı Kehf (Yedi Uyurlar)

Ashâb-ı Kehf (Yedi Uyurlar), Kur'ân-ı Kerîm'de Kehf sûresinde anlatılan, putperest bir hükümdarın zulmünden imanlarını korumak için bir mağaraya sığınıp yıllarca uyutulan ve sonra uyandırılan salih gençlerdir. Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesine yaklaşık 7 km mesafede Bencilus tepesindeki mağaranın yanında kurulan Eshâb-ı Kehf Külliyesi, bu kıssayla özdeşleştirilen başlıca ziyaret makamlarından biridir. Külliye; Bizans (M.S. 446 kilise), Anadolu Selçuklu (1215-1234, Nusretüddin Hasan Bey'in cami, kervansaray ve ek yapıları), Dulkadiroğlu (medrese ve kadınlar mescidi) ve Osmanlı dönemi yapılarını barındırır. 2015'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınmıştır. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi 'Ashâbü'l-Kehf' maddesi; Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı 'Eshabı Kehf Külliyesi'; UNESCO World Heritage Tentative List No. 6037.)