Hasan Sezâî-yi Gülşenî

Halvetî-Gülşenî şeyhi ve divan şairi; tarikatın Edirne merkezli Sezâiyye kolunun pîri.

1080 (1669) yılında Mora'nın kuzeydoğusundaki Gördüs (Korintos) kasabasında doğdu. Asıl adı Hasan'dır; Sezâî mahlasının, rivayete göre, Niyâzî-i Mısrî tarafından verildiği söylenir. Babasının adı Ali, dedesinin adı Kurtbeyzâde Hasan'dır.

1098'de (1687) Mora'nın Venedik işgaline uğraması üzerine deniz yoluyla İstanbul'a, oradan Edirne'ye geçti. Edirne'de, akrabası olan süvari muhasebecisi Ali Bey'in yardımıyla mukabele kaleminde çalıştı.

Âşık Mûsâ Tekkesi'nde Şeyh Mehmed Sırrî Efendi'ye intisap ederek Halvetî-Gülşenî yoluna girdi. Sırrî Efendi'nin vefatından sonra seyr ü sülûkünü Lâ'lî Mehmed Fenâî Efendi'nin yanında tamamladı ve hilâfet aldı. Ayrıca Mısır'da Gülşenî Tekkesi şeyhi İbrâhim Çelebi'den bir icâzetnâme aldı.

17 Ramazan 1151'de (29 Aralık 1738) Edirne'de vefat etti ve kendi tekkesine defnedildi.

Tesir Halkası — Halvetî-Gülşenî tarikatının ona nisbet edilen Sezâiyye kolu, başta Edirne ve çevresi olmak üzere yayılmış ve asıl kuvvetini bu bölgede bulmuştur.

Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Sezâî, tasavvufî muhtevayı divan şiirinin kalıpları içinde işleyen şairlerdendir; hacimli divanı bu verimliliğin delilidir. Tasavvufî çizgisi Halvetiyye'nin Gülşenî kolundan gelir ve Niyâzî-i Mısrî ile kurulan bağ hem mahlas rivayetinde hem de onun bir gazeline yazdığı şerhte görünür.

Eserleri — 1. Dîvan. 396 gazel, beş kaside, on iki murabba ve başka nazım şekillerinden oluşan hacimli bir mecmuadır. Bulak'ta (1250, 1256) ve İstanbul'da (1276) basılmış; Latin harfleriyle neşrini Şahver Çelikoğlu hazırlamıştır (1985). 2. Mektûbât-ı Sezâî. Oğluna, damatlarına, müridlerine ve devlet görevlilerine yazdığı mektuplardır; İstanbul'da basılmış (1289), günümüz Türkçesiyle neşrini Cezair Yarar hazırlamıştır (2001). 3. Şerh-i Gazel-i Niyâzî-i Mısrî. Niyâzî-i Mısrî'nin meşhur bir gazeline yazdığı şerhtir (İstanbul 1276).

Türbesi ve Külliyesi — Kabrinin üzerine sonradan kâgir ve kubbeli bir türbe yapılmıştır.