Selçuklu devrinde Dânişmendiye bölgesinde (bugünkü Yozgat çevresi) faaliyet göstermiş Yesevî şeyhi.
Asıl adı Şerefüddin İsmâil b. Muhammed'dir. Emirci lakabının, ailesi mensuplarının Emîr unvanı taşımasından anlaşıldığı üzere seyyid nesebiyle ilgili olması muhtemeldir. Şeceresi belgelenmiş, önemli bir sûfî aileye mensuptur.
I. İzzeddin Keykâvus, I. Alâeddin Keykubad ve II. Gıyâseddin Keyhusrev devirlerinde faaliyet gösterdi.
Otuz üç köyün vakfedildiği bir derviş zâviyesi kurdu.
Zilhicce 637'de (Temmuz 1240) vefat etti. Kaynak, bu tarihin Babaî isyanı tarihleriyle çakıştığına dikkat çeker ve tarihî kayıtların, zâviyesinin bulunduğu Ziyaret mevkii yakınlarında Babaî kuvvetleriyle Selçuklu askerleri arasındaki çarpışmada öldürülmüş olabileceğine işaret ettiğini belirtir.
Türbesi ve Külliyesi — Kurduğu zâviye, kuzeni Osman Paşa'nın zâviye idareciliği yapmasının ardından Osman Paşa Tekkesi adıyla anılmaya başlanmıştır; bu görev 1392 tarihli bir belgeyle kayıtlıdır. Zâviye zamanla önemli bir Bektaşî merkezi hâline gelmiş ve 1826'daki kapatılışına kadar bu vasfını sürdürmüştür.
Çok Görüşlü Görüşler
Ölümünün Babaî isyanıyla ilişkisi bir ihtimaldir. Vefat tarihi (Zilhicce 637 / Temmuz 1240) isyan tarihleriyle çakışmakta; kaynak, zâviyesinin yakınındaki çarpışmada öldürülmüş olabileceğine işaret eder. Bu bir ihtimal kaydıdır, kesin bir hüküm değildir; atlas onu bu kipte taşır.
Lakabının izahı da bir ihtimaldir. Emirci lakabının seyyid nesebiyle ilgili olduğu, ailesinin Emîr unvanı taşımasından çıkarılmaktadır; kaynak bunu kesinleştirmez.
Zâviyenin kimliği zaman içinde değişmiştir. Bir Yesevî şeyhinin kurduğu zâviye sonradan Bektaşî merkezi hâline gelmiştir. Atlas bu iki katmanı birbirine karıştırmaz: kurucunun mensubiyeti ile kurumun sonraki kimliği ayrı kayıtlardır.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 11, s. 153-155, ““Emirci Sultan” (A. Y. Ocak)” maddesi
- Evliyalar Ansiklopedisi · “Emîr-i Çin Şeyh Osman Efendi (Yozgat)” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Ahmet Yaşar Ocak · c. 11, s. 153-155, “EMİRCİ SULTAN” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000148 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.
Dış kayıtlar: TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi