Isparta Evliyaları ve Türbeleri

Baba Sultan (Sûreti Baba)

Sultan

Eğirdir Yazla mahallesindeki Sûreti Baba zâviyesinin pîri olan, Hacı Bektâş-ı Velî soyuna bağlanan bir Bektaşî dervişidir; kaynaklarda babasının Lâle Sultan, asıl adının Mürsel olduğu ve fetih yıllarında gaziler arasında kale muhafızlığı yaptığı kaydedilir. Türbesi, kitâbesine göre 759/1357-58'de Hamidoğlu Hüsâmeddin İlyas Bey tarafından yaptırılan sekizgen gövdeli, konik külahlı Selçuklu üslûbu yapıdır. Zâviye 1826'da Bektaşîliğin yasaklanmasıyla kapanmıştır. (Kaynak: Yusuf Ertaş, Hamidoğulları Dönemi Eğirdir Mimarisi; Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Türbeler-Yatırlar)

Hâce-i Sultânî (Kınalı Abdülkadir Efendi)

Aslen Ispartalı olup H.916 dolayında doğan bir Osmanlı âlimidir. Mevlânâ Ali Tûsî'ye hizmet ederek memuriyetler aldı ve kaynaklara göre Fâtih Sultan Mehmed'e hocalık etti; Sadrazam Mahmud Paşa'nın husûmeti yüzünden Isparta'ya sürüldü. Kâdirî tarikatına intisap ettiğinden ve adı Abdülkadir olduğundan müritlerince Hâce-i Sultânî diye anıldı. Kabri Isparta Hisar mahallesi Gülcü sokakta, halk arasında Uyuoğlu türbesi diye bilinir. (Kaynak: Ölmez & Gökmen, bilig 35/2005; Böcüzade Süleyman Sami, Isparta Tarihi)

Halife Sultan (Şeyh Alâaddin Efendi)

Sultan

Devrinin büyük âlimlerinden ve Erdebîliyye yolu halifelerinden olup gerçek adı Şeyh Alâaddin Efendi'dir; H.930'da Isparta'da vefat etti. Özellikle ferâiz (İslâm miras hukuku) ilmindeki otoritesiyle tanındı; rivayete göre âlimler ferâiz meselelerinde tereddüde düştüklerinde türbesini ziyaret ederlerdi. Kabri Isparta'da kendi adıyla anılan Halifesultan mahallesindeki mezarlıktadır; türbesi demir parmaklıkla çevrili ve kubbelidir. (Kaynak: Ölmez & Gökmen, bilig 35/2005; Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Türbeler-Yatırlar)

Gök Veli Sultan (Şeyh Recep / Ayak Dedesi)

Sultan

Horasan'dan Anadolu'ya akın eden Türk âlim-erenlerinden olduğu ve rivayete göre 1551'de Isparta'ya geldiği nakledilir. Halk arasında yürümesi geciken çocuklara şifa olduğuna inanıldığından 'Ayak Dedesi' diye anılır. Türbesi Isparta Çelebiler mahallesinde Çinili (Kavaklı) Camii bahçesindedir. (Kaynak: Ölmez & Gökmen, bilig 35/2005 — Katırcıoğlu 1958 & Süldür 1951; Böcüzade Süleyman Sami, Isparta Tarihi)

Burhâneddin bin Muhammed Eğridîrî

Şeyh

1494'te Tosya'da doğan, Eğirdir'e yerleşmiş bir Osmanlı dönemi âlimi ve mutasavvıfıdır. Zeyniyye yolunda Şeyh Nasûh Efendi'den feyz aldı; ilmî ve mânevî nüfuzu sadrazam olacak Rüstem Paşa'nın kendisine yönlendirileceği kadar yüksekti. 970/1562'de Eğirdir'de vefat etti ve Yazla mahallesindeki caminin yanındaki kabristanda atalarının yanına defnedildi. (Kaynak: Evliyalar Ansiklopedisi/ehlisünnetbüyükleri; Ölmez & Gökmen, 'Isparta İl Merkezi'nde Bulunan Türbeler', bilig 35/2005)

Hızır Abdal Sultan

Sultan

Horasan'dan Anadolu'ya geçen Türk erenlerinden olup XV. yüzyılın ikinci yarısında (kaynaklara göre 1464/1476 dolayında) Isparta'ya gelip yerleşen bir Nakşibendî halifesidir. Bugünkü Ak Oluk Camii'nin bulunduğu yere kurduğu dergâhta elli yılı aşkın hizmet etti; dergâhı sonradan Bektaşî tekkesine dönüştü. 937/1521'de vefat etti ve vasiyeti gereğince Hızırbey mahallesinde Ak Oluk Camii karşısındaki türbesine defnedildi. (Kaynak: Ölmez & Gökmen, bilig 35/2005; Böcüzade Süleyman Sami, Isparta Tarihi)

Piri Halife Sultan

Sultan

Piri Halife (asıl adı Mehmed), aslen Hoy'da doğan, Fatih devrinin başlarında vefat eden bir Halvetî âlimi ve mutasavvıftır. İcazetini Şeyhülislâm Berdeî ile Şeyh Abdüllatîf-i Kudsî'den almış, Hacı Bayrâm-ı Velî ile Hamîdili (Isparta) bölgesine gelmiştir. Kabri Eğirdir Yazla mahallesinde bir caminin yanında olup Piri Halife Sultan olarak ziyaret edilir. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi 'Mehmed Halîfe'; Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.)

Berdeî Sultan

Şeyhülislâm

Berdeî Sultan (Şeyhülislâm Elberdai), Horasan/Azerbaycan kökenli olup 14. yüzyılda Eğirdir'e yerleşmiş bir âlim ve mutasavvıftır; Hamîdili yöneticisi Hızır Bey'in daveti üzerine geldiği rivayet edilir. Eğirdir Gölü kıyısında Yazla mahallesinde gömülü olup Piri Halife gibi âlimlerin hocası kabul edilir. (Kaynak: Isparta İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü; History Studies, 'Hamid Sancağı Tekke ve Zaviyeleri'.)

Seyyid Veli Baba Sultan

Seyyid

Veli Baba (asıl adı Hüseyin), 16.-17. yüzyıllarda Isparta'nın Senirkent ilçesine bağlı Uluğbey köyünde yaşamış, seyyid soyundan gelen bir Allah dostu olarak anılır. 1895'te kaleme alınan Veli Baba Menâkıbnâmesi'ne göre Peygamber ailesine nispet edilir. Türbesinin yapımına 1622'de başlanmış, 1858'de tamamlanmıştır; dikdörtgen planlı kubbeli yapı bugün önemli bir ziyaret merkezidir. (Kaynak: T.C. Senirkent Kaymakamlığı; Kültür Portalı; Ali Baş–Bayram Ürekli, Selçuk Üniv. 1994.)