Şam Evliyaları ve Türbeleri

Ebü'd-Derdâ (Uveymir b. Zeyd el-Ensârî)

Radıyallâhü anh, Dımaşk mukriî

İlmi ve zühdüyle tanınan, Hz. Peygamber'in takvâsını övdüğü ensardan bir sahâbî (ö. 32/652). Başlangıçta tâcirken İslâm'a girdikten sonra kendini ibadet ve ilme adadı (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ebü'd-Derdâ"). Hz. Ömer döneminde Şam'ın ilk kadılığına ve Kur'an muallimliğine tayin edildi; "Dımaşk mukriî" olarak anıldı ve Kur'an halkaları binlerce kişiye ulaştı. Şam'da vefat etti ve Bâbüssagīr Kabristanı'na defnedildi (TDV; sonpeygamber.info). Not: Eyüp ve Üsküdar'daki türbeleri sembolik makam olup gerçek kabri Şam'dadır (şeffaflık notu).

Bilâl b. Sa'd

Şam'da doğup yetişen, zühd ve takvâsıyla tanınan tâbiîn neslinden bir âlim ve vâiz (ö. 110/728 [ihtilaflı]). Ağırbaşlı mizacı ve tesirli vaazları sebebiyle "Şam halkının Hasan-ı Basrî'si" olarak nitelendirilmiştir (TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bilâl b. Sa'd", H. K. Yılmaz). Güçlü sesiyle imamlık ve vâizlik yaptı; hutbelerinde Kur'an ve Sünnet'e bağlılık, âhiret kaygısı ve zühdü vurguladı. Kaynaklarda defin yeri kesin olarak belirtilmediğinden kabir konumu için pin verilmemiştir (şeffaflık notu).

Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî

Mevlânâ, Ziyâüddîn (k.s.)

Nakşibendî tarîkatının Hâlidiyye kolunun kurucusu; tesiri Irak-Suriye'den Anadolu'ya yayılan büyük mutasavvıf. Süleymaniye'de doğdu, Hindistan'da Şah Abdullah ed-Dihlevî'den hilâfet aldı, sonra Şam'a yerleşti. 14 Zilkade 1242 (9 Haziran 1827) Şam'da vebâdan vefat etti ve Cebel-i Kâsiyûn eteğindeki türbesine defnedildi. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi 'Hâlid el-Bağdâdî'; Encyclopaedia Iranica 'Bagdādī, Ḵāled'.)

Bilâl-i Habeşî

Hz. (r.a.), Müezzin-i Resûlullah

Bilâl-i Habeşî (r.a.), Hz. Peygamber'in müezzini ve İslâm'ın ilk müezzini olan, işkenceler altında 'Ehad, Ehad' diyerek imanından dönmeyen Habeşli sahâbedir. Hicrî 20 (641) civarında Şam (bir rivayete göre Halep/Dârayyâ) civarında vefat etti ve âlimlerin çoğunluğuna göre Şam'daki Bâbüssagīr Kabristanı'na defnedildi; Medine ve Ürdün'deki yerler makam kabul edilir. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi 'Bilâl-i Habeşî'; Madain Project.)