Hz. Ali'nin oğlu ve Kerbelâ şehidlerinden; Ehl-i beyt'e su taşıdığı için es-Sekkā' (sucu) lakabıyla anılır. Annesi Ümmü'l-Benîn bint Hizâm'dır.
Kaynaklarda Abbas'ın Kerbelâ Vak'ası'ndan önceki hayatı hakkında bilgi bulunmamaktadır; hakkında bilinenler bütünüyle o birkaç günün etrafında toplanır.
Sünnî ve Şiî kaynakların hemen hemen ittifakla naklettiğine göre Abbas b. Ali, Hz. Hüseyin ile birlikte Kerbelâ'da bulunmuştur. Hüseyin ve yanındakilerin susuzluğu dayanılmaz hâle gelince su bulmakla görevlendirilmiş, bir gece bu görevi başarıyla yerine getirmiştir; es-Sekkā' lakabı buradan gelir.
9 Muharrem 61 (9 Ekim 680) günü Hz. Hüseyin adına Kûfeli askerlerle görüştü, fakat netice alamadı. Hüseyin, Kûfeliler'in ertesi gün saldıracaklarını tahmin ederek yanındakilerin kendisini bırakıp gitmelerini istediğinde Abbas buna şiddetle karşı çıkmış ve "Allah bunu bize hiçbir zaman göstermesin" demiştir.
Ertesi gün Kerbelâ faciası esnasında Hz. Hüseyin'i korurken, kardeşleri Abdullah, Ca'fer ve Osman'ın ardından şehid edildi. Başı diğer Kerbelâ şehidlerininkiyle birlikte Şam'a gönderildi; cesedi, Gādiriye köyünün sakinleri olan Benî Esed tarafından şehid edildiği yere gömüldü. Daha sonra Kerbelâ'da Hz. Hüseyin'in türbesinin kuzey tarafında bugünkü türbesi yapılmıştır.
Tesir Halkası — Muharrem âyinleri sırasında gençler ona benzemek için âyine katılanlara su temini hususunda âdeta yarışır ve "Yâ Hazret-i Abbas!" nidâlarıyla duygularını dile getirirler. Abbas b. Ali, Abbâsîler'in son dönemlerine doğru İran, Azerbaycan ve Hindistan bölgelerinde fütüvvet ve tarikat zümreleri arasında da aynı özelliklerle şöhret bulmuştur.
Çok Görüşlü Görüşler
Kaynakların ayrıldığı yer olay değil, vurgudur — Kerbelâ'da bulunuşu, su temini ve şehâdeti Sünnî ve Şiî kaynaklarca hemen hemen ittifakla nakledilir; atlas bu noktada bir ihtilaf kaydetmez. Ayrışma değerlendirmededir: Şiî gelenek Abbas b. Ali'ye Kerbelâ Vak'ası'na katılanlar arasında müstesna bir mevki verir, onu menkıbevî bir şahsiyet olarak daima saygıyla anar ve yüceltir. Atlas her iki geleneğe de eşit mesafede durur ve birini diğerinin yerine koymaz.
Kaynağın sustuğu yer — Kerbelâ öncesi hayatına dair kaynaklarda bilgi yoktur. Atlas bu boşluğu doldurmaz; bilinmeyeni bilinmeyen olarak kaydeder.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · “Abbas b. Ali” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — TDV İslâm Ansiklopedisi · c. 1, s. 21, “ABBAS b. ALİ b. EBÛ TÂLİB” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000288 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.