Tokatlı Hayreddin Efendi

Tokatlı Hayreddin Efendi, Bursa velîlerinden bir zattır. Babası Tokatlı olup Edirne'de evlenmiş, Hayreddin Efendi de Edirne'de dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi kaynakta belirtilmemiş olup 1608 (H.1017) yılında Bursa'da vefat etmiştir. Bir müddet ilim tahsil ettikten sonra Bursa'ya gitmiş, burada Murâdiye Medresesi'nde muîd, yani müderris yardımcılığı yapmıştır. Kastamonulu Şâbân Efendi'nin halifesi Şeyh Osman Efendi'ye talebe olarak tasavvuf yolunda yetişmiştir. Daha sonra Halvetiyye yolunun büyük velîlerinden Yiğitbaşı Efendi'nin halifesi Karamânî Efendi'den icâzet alarak onun halifesi olmuştur. Bursa'da Murâdiye mahallesinde Bahri Dede Zâviyesi yakınında ikamet edip taat ve ibadetle meşgul olmuş; İnegöl'de Kâsım Efendi'nin sohbetlerine devam ederek bu zattan da icâzet almıştır. Bundan sonra Bursa'da Ahmed Paşa Fenârî Câmii yanındaki zâviyede uzun süre insanlara rehberlik etmiş, onlara İslâmiyeti öğretmiş ve dîne uymalarına vesile olmuştur. Bu hizmeti sürdürürken vefat etmiştir. Kaynaklarda nakledildiğine göre, cenazesi zâviyesinden alınıp Câmi-i kebîr'e götürülürken kendisinin, elinde bastonuyla cemaatin arkasından kendi cenazesini takip ettiği görülmüştür.