Ahmed b. Acîbe

Derkāviyye-Şâzeliyye şeyhi, müfessir ve el-Bahrü'l-medîd müellifi.

Tam adı Ebü'l-Abbâs Ahmed b. Muhammed b. Mehdî el-Hasenî eş-Şâzelî'dir; soyu Hz. Hasan'a ulaştırılır.

1161 (1748) yılında Fas'ta, Tanca ile Tıtvân arasındaki Hamîs köyünde doğdu.

Tanca, Tıtvân ve Fas'ta uzun bir tahsil gördü: fıkıh, kelâm ve tefsiri Muhammed es-Sûsî es-Simlâlî ile Tıtvân'ın âlimlerinden okudu; 1786 yılında Fas'ta Muhammed et-Tâvüdî İbn Sûde'nin derslerine devam etti.

1209 (1794) yılında Sîdî Muhammed el-Bûzîdî ile tanıştı ve Derkāvî-Şâzelî yoluna girerek seyrü sülûkünü tamamladı.

İntisabından sonra Tıtvân'a dönerek dinî ilimleri okutmaya başladı; ilim tedrîsiyle seyrü sülûkü birlikte yürüttü.

Tasavvufun hakikatlerine zâhirî ilimlerden geçilerek varılacağını savunur; ilmin meyvesinin amel olduğunu vurgular.

Bir ara bid'atçılıkla suçlanıp müridleriyle birlikte hapsedildi; kaynak, bu hadisenin beklenenin aksine mensuplarının sayısını arttırdığını kaydeder.

1224 yılı 7 Şevval'inde (15 Kasım 1809) Tıtvân yakınlarındaki Gumâre'de veba salgınında vefat etti.

Eserleri — Otobiyografisi el-Fehrese'de 38 kitabını sayar; bu listenin dışında kalan eserleri de vardır. Başlıcaları dört ciltlik tefsiri el-Bahrü'l-medîd fî tefsîri'l-Kur'âni'l-mecîd, İbn Atâullah el-İskenderî'nin el-Hikem'ine yazdığı şerh Îkāzü'l-himem, tasavvuf ıstılahlarına dair Mi'râcü't-teşevvüf, el-Fütûhâtü'l-ilâhiyye ve el-Fütûhâtü'l-kudsiyye'dir. el-Fehrese, ailesi ve nesebi, yetişmesi, tahsili ve irşad faaliyetleri ile devrinin ilmî ve tasavvufî gelişmelerini anlatır.

Türbesi ve Külliyesi — Kabri, vefat ettiği yer olan Tıtvân yakınlarındaki Gumâre'dedir ve Derkāviyye mensuplarınca her yıl ziyaret edilmektedir.