Şurahbîl b. Hasene

Hz. Peygamber'in vahiy kâtiplerinden, Suriye fethine gönderilen dört kumandandan biri olan sahâbî. Tam adı Şürahbîl b. Hasene bint Mutâ' el-Kindî'dir; künyesi Ebû Abdillâh olarak verilir, Ebû Abdirrahmân ve Ebû Vâile künyeleriyle de anılır.

573 veya 574 yılında Mekke'de doğdu. Aslen Kindelidir. Mekke'de Zühreoğulları'nın halîfi olarak yaşayan babası Abdullah, Şürahbîl çok küçük yaşta iken öldüğü için annesi Hasene'ye nisbet edilmiştir. Babasının vefatından sonra annesiyle evlenen Kureyşli Süfyân b. Ma'mer el-Cumahî'nin yanında büyüdü. Gençlik yılları Mekke'de geçti; okuma yazma bildiği için itibar gördü.

Otuz beş yaşlarında aile fertleriyle birlikte müslüman oldu. İlk iman edenlerle birlikte müşriklerin işkencelerine mâruz kaldı ve ikinci kafile ile Habeşistan'a hicret etti. Medine'ye gelişi 7 (628) yılındaki Hayber Gazvesi sırasında olmuştur; üvey babasının akrabaları olan Züreykoğulları'nın yanına yerleşti. Bundan sonra birçok seriyye ve gazveye katıldı; Resûl-i Ekrem'in vahiy kâtipliğini yaptı ve çeşitli antlaşma metinlerini yazdı. Bunlardan biri, Tebük Gazvesi sırasında cizye vermek üzere antlaşma yapılan Eyle halkına ve önderleri Yuhannâ b. Rü'be'ye gönderilen metindir. Hz. Peygamber vefatından kısa bir süre önce onu Mısır'a elçi olarak gönderdi; Şürahbîl ancak Resûlullah'ın vefatından sonra Medine'ye dönebildi.

Adı Hz. Ebû Bekir döneminde sıkça duyulmaya başlandı. Halife onu Yemâme'de Müseylimetülkezzâb üzerine gönderilen İkrime b. Ebû Cehil'e yardım etmek üzere yeni bir birliğin başında yolladı; ancak yeterli kuvvete sahip olmadığı için başarı sağlayamadı. Hâlid b. Velîd'in Müseylime'yi bertaraf etmesinin ardından Suriye'ye gönderilen orduların başında Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Yezîd b. Ebû Süfyân ve Amr b. Âs ile birlikte dördüncü kumandan olarak yer aldı. Emrindeki 3000 kişiyle Tebük üzerinden Ürdün'e ulaştı; yardımcı kuvvetlerle asker sayısı 7500'e çıkınca diğer kumandanlarla birlikte Busrâ'yı kuşattı ve şehir Hâlid b. Velîd'in komutasında fethedildi.

Ecnâdeyn Savaşı'nda (13/634) Hâlid b. Velîd onu Amr b. Âs ile birlikte ordunun sağ cenah kumandanlığında görevlendirdi; savaşın kazanılmasında önemli rol oynadı ve Beysân'a çekilen Bizans ordusunu takip etti. Fihl Savaşı'nda da kumandan olarak yer aldı. Dımaşk kuşatmasında Ferâdîs Kapısı'nı tuttu ve fetih sırasında şehre birlikleriyle bu kapıdan girdi. Yermük Savaşı'nın (15/636) kazanılmasında da büyük payı oldu; savaştan sonra Başkumandan Ebû Ubeyde tarafından Ürdün'e gönderildi. Kudüs teslim alınırken Hz. Ömer'le birlikte şehre girdi. Suriye-Filistin bölgesinde Akkâ, Sûr ve Taberiye gibi yerleri ele geçirdi.

18 (639) yılında Amvâs'ta ortaya çıkan veba salgınında vefat etti. Kaynağa göre kabri Ürdün'de Livâü'l-ağvâri'ş-şimâliyye bölgesindeki Vâdilyâbis köyünde, bir caminin son cemaat mahallinde özel bir bölmede bulunmaktadır. Kendisinden yalnız bir iki rivayet nakledilmiştir; râvileri arasında iki oğlu Rebîa ve Abdurrahman ile Ebû Abdullah el-Eş'arî'nin adları geçer.