Ankara Evliyaları ve Türbeleri

Hüseyin Gazi

Seyyid, Gazi

Hüseyin Gazi, Anadolu'nun İslâmlaşması döneminde Bizans'a karşı savaştığına ve şehit düştüğüne inanılan bir gazi-velîdir; halk anlatılarında Battal Gazi'nin babası ve seyyid olarak anılır. Tarihî kişiliği büyük ölçüde efsanevî olup kaynaklar çelişkilidir; bu nedenle tarihsel doğruluğu tartışmalıdır. Mamak'taki Hüseyingazi Tepesi'nde bulunan türbesi 13. yüzyılda tekke olarak kurulmuş, 1378'de ve Fâtih Sultan Mehmed döneminde (1463) tamir edilmiştir. (Kaynak: T.C. Mamak Kaymakamlığı; Kültür Envanteri.)

Ahî Elvan (Hacı Elvan b. Mehmed Bey)

Ahî

Ahî Elvan (Hacı Elvan b. Mehmed Bey), 14. yüzyıl sonlarında yaşamış Ankara Ahîlik çevresine mensup bir şahsiyettir. Adını taşıyan Ahî Elvan Camii'ni (Samanpazarı/Altındağ) yaptırmıştır; minberdeki kitâbeye göre cami 1413'te onun tarafından yenilenmiştir. Kaynaklarda esas olarak cami bânisi olarak geçer; kabri caminin bulunduğu külliyeyle ilişkilendirilir. Kesin vefat tarihi bilinmemektedir (yaklaşık 14. yüzyıl sonu). (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Ahî Elvan Camii'; Kültür Envanteri.)

Şeyh İzzeddin

Şeyh, Seyyid

Şeyh İzzeddin, 14. yüzyılda Ankara'da yaşamış, talebeleri büyük ölçüde Ahî teşkilâtı içinde yer alan bir Sufi şeyhi ve müderristir; bir Osmanlı vakıf kaydında seyyid olarak anılır. Vefat tarihi ihtilâflıdır: kitâbe iki şekilde okunmuştur — 705/1306 ile 752/1352. Ulus/Hacı Bayram'daki türbesi 1930'larda yıkılan aslının temelleri üzerine yeniden inşa edilmiştir. (Kaynak: Kültür Envanteri, 'Şeyh İzzettin Türbesi/Camii'; Konyalı, Ankara tarihi.)

Bünyâmin-i Ayâşî

Şeyh

Bünyâmin-i Ayâşî (asıl adı Mustafa), Bayramî-Melâmî kolunun kurucu şahsiyetlerinden bir Sufi şeyhidir. Ömer Dede Sikkînî'nin yahut Hacı Bayrâm-ı Velî'nin halîfesi olarak gösterilir; halîfesi Pîr Ali Aksarâyî yoluyla Melâmîlik silsilesi devam etmiştir. Vefat tarihi ihtilâflıdır (916/1510, 918/1512 veya 926/1520 civarı). Türbesi Ankara'nın Ayaş ilçesi Dervişimam Mahallesi'nde, adını taşıyan caminin kuzeydoğu köşesindedir. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Bünyâmin Ayâşî'; Abdülkerim Erdoğan, Ankara Velileri.)

Ahî Şerafeddin (Ahî Şerafeddin Mehmed)

14. yüzyılda Ankara'nın önde gelen ahî ailesine mensup bir zattır; babası Ahî Hüsâmeddin için 731/1330-31'de yaptırılan türbede medfundur. 751/1350-51'de vefat etmiştir. Türbe, halk arasında Arslanhane Camii diye bilinen Ahî Şerafeddin Camii'nin yanındaki hazîrede yer alır.

Hacı Bayrâm-ı Velî

Hazretleri

Anadolu topraklarında doğup büyüyen bir Türk mutasavvıfı tarafından kurulan ilk tarikat olan Bayramiyye'nin pîridir. 1352 dolaylarında Ankara'nın Zülfazl (Solfasol) köyünde doğdu, Somuncu Baba'ya intisap etti ve 833/1430'da Ankara'da vefat etti. Kabri, vefatından önce yaptırdığı kendi adıyla anılan caminin yanındadır.