Şehir
7 kaynaklı kayıt · 5 doğrulanmış konum
Atlasta Samsun için 7 kaynaklı kayıt bulunuyor; her kayıt ilim ehli onayı ve kaynak zinciriyle yayımlanır. Dağılım: 6 Evliyâ · 1 Şehîd.
Samsun'un Türkleşmesi sürecinde, 1071 Malazgirt sonrası Selçuklu fetihleri sırasında bölgede şehit düştüğü rivayet edilen bir derviş-gazidir; mezarı cami inşasından önce mevcuttu. Adıyla anılan mahalle ve camiye adını vermiştir. Kitabe bulunmadığından menkıbevi unsurlar taşır. (Kaynak: Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi, karadeniz.gov.tr; Kültür Envanteri – Kılıçdede Türbesi)
Şeyh
Anadolu Selçuklu döneminde yaşadığı tahmin edilen bir sûfî şeyhidir; kurduğu tekke nedeniyle Tekkeköy ilçesi adını ondan almıştır. Bazı rivayetlerde Samsun'da medfun Seyyid Kutbiddin'in kardeşi olarak anılır. Camisi ve türbesi belgeli olmakla birlikte kesin tarih içeren kitabe bulunmaz. (Kaynak: Tekkeköy Kaymakamlığı, tekkekoy.gov.tr; Kültür Envanteri)
Ladik merkez Bahşi mahallesinde, halk arasında 'Kümbet' diye bilinen sekizgen planlı türbede medfun, Canik Beyliği–erken Osmanlı dönemine tarihlenen bir zattır; arşiv kayıtlarında Sâdullah Paşa, halk arasında Sunullah Paşa olarak anılır. Türbe hem Evliyâ Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde hem Hüseyin Hüsameddin'in Amasya Tarihi'nde geçer. Kitabesi olmadığından kesin tarih bilinmez. (Kaynak: Evliyâ Çelebi, Seyahatnâme; Hüseyin Hüsameddin, Amasya Tarihi; Ladik Belediyesi)
Ladik'in yaklaşık 27 km doğusunda kendi adını taşıyan Kara Abdal köyü mezarlığında medfun, abdal/derviş geleneğine mensup bir velîdir; köy ve türbe en geç 1633 öncesine tarihlenir. Evliyâ Çelebi Seyahatnâme'sinde bu zattan söz eder. Kitabe bulunmadığından doğum-ölüm tarihi belgelenememiştir. (Kaynak: Evliyâ Çelebi, Seyahatnâme; Ahsen Vakfı / evliyalar.net)
