Zeyneb bint Cahş, Hz. Peygamber'in halası Ümeyme bint Abdülmuttalib'in kızı, yani Resûlullah'ın halasının kızıdır. Önce Hz. Peygamber'in azatlısı ve evlatlığı Zeyd b. Hârise ile evlendirilmiş, bu evliliğin yürümemesi üzerine Ahzâb sûresindeki âyetlerle Hz. Peygamber ile nikâhlanmıştır; bu nikâh, evlatlığın boşadığı kadınla evlenmenin câiz olduğunu gösteren ve evlatlık müessesesini kaldıran hükümle ilişkilidir. İbadete düşkünlüğü, çok oruç tutması ve eliyle çalışıp kazancını sadaka olarak dağıtmasıyla tanınır; Hz. Âişe onun cömertliğini ve takvâsını över. Hz. Peygamber'in vefatından sonra ilk vefat eden hanımı olmuştur. Hz. Ömer'in hilâfetinde, 20 (641) yılında Medine'de vefat etmiş; cenaze namazını Hz. Ömer kıldırmış ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.