Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin dördüncü imamı.
Tam adı Ebü'l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî b. Ebî Tâlib'dir. Annesi, Sâsânîler'in son hükümdarı III. Yezdicerd'in kızı Şehrbânû'dur.
Medine'de, kaynakların ihtilâfıyla birlikte 38 (659) yılı civarında doğdu.
Çok secde etmesi sebebiyle Seccâd ve Seyyidü's-sâcidîn diye de anılmıştır; fakat en meşhur lakabı Zeynelâbidîn'dir.
Kerbelâ'da hasta olduğu için çarpışmaya katılamadı ve bu sebeple hayatta kaldı; Emevî kumandanı Ömer b. Sa'd onu öldürülmekten korudu.
Zalim idarecilerin şerrinden korunmak için dinî-siyasî hiçbir hizbin içinde yer almadı; ömrünü ilim ve ibadetle geçirdi.
94 yılı Rebîülevvel ayında (Aralık 712) Medine'de vefat etti.
Tesir Halkası — Devrinin en büyük fakihi sayılmış, İbn Abbas ve Ümmü Seleme gibi sahâbîlerden ilim almıştır. Talebeleri arasında Zührî ve Süfyân b. Uyeyne anılır. On üç oğlu kaydedilmiş olup bunlardan Muhammed el-Bâkır İsnâaşeriyye'nin beşinci imamı, Zeyd ise Zeydiyye'nin adını aldığı zattır.
Eserleri — Dua metinleriyle itikadî meselelere dair es-Sahîfetü's-seccâdiyye ile hak ve vazifeleri konu alan Risâletü'l-hukūk kendisine nisbet edilir.
Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Çok Görüşlü Görüşler
Doğum tarihi kesin değildir; kaynaklar 38 (659) yılı civarında farklı tarihler verir.
Vefatının sebebi. Şiî kaynaklarda Halife Hişâm tarafından zehirlendiği ileri sürülür. Atlas bu iddiayı, kaynağın belirli bir geleneğe nisbet ettiği biçimde aktarır; kendisi hüküm vermez (kural #9 ilke 3 ve ilke 5).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Öz · c. 44, s. 365-366, “ZEYNELÂBİDÎN” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Fayda · c. 7, s. 387, “CENNETÜ'l-BAKĪ'” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000154 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.