Manevî Coğrafyanın Dijital Atlası
1113 kayıt · Sayfa 4/47
Bu hicrî ay vefat yıldönümü olan zevat (kaynaklı).
Âlim
KH Muhammed Arwani Emin (1905-1994), Kudus doğumlu, Krapyak'ta KH Münevvir'in yanında kıraat-i seb'a tahsil eden ve 1970'te Kudus'ta Yanbu'ul Qur'an pesantrenini kuran Kur'an âlimidir. Kıraat-i seb'a öğretiminin merkezî isimlerindendir ve 'Faydu'l-berekât fî's-seb'i'l-kırâât' adlı eseri bırakmıştır. Kabri Yanbu'ul Qur'an pesantreni içinde ziyaret edilir.
Hadramüşşeyh
Endonezya'nın en büyük İslamî kuruluşu Nahdatü'l-Ulemâ'nın (NU) 1926'da kurucusu ve ilk Reîs-i Ekber'i olan büyük âlimdir. 1871'de Jombang'da doğdu, yedi yıl Mekke'de Şâfiî ve hadis âlimlerinden ders okudu, dönüşünde Tebuireng Pesantren'ini kurdu. 'Hadramüşşeyh' (üstadların üstadı) lakabıyla anılır; 1945 Cihad Fetvası ile bağımsızlık mücadelesine öncülük etti. 25 Temmuz 1947'de vefat etti ve Tebuireng'e defnedildi; kabri günümüzde yoğun ziyaret görür.
Datuk, Mübelliğ
Datuk ri Tiro (asıl adı Abdülcevâd, lakabı Hatîb Bungsu), 17. yüzyıl başında Sumatra'nın Minangkabau bölgesindeki Koto Tangah'tan Güney Sulawesi'ye gelen üç mübelliğden (Datuk Tellu) biridir. Tasavvuf ilminde uzmanlaşan Datuk ri Tiro, Tiro ve Bulukumba yörelerinde İslâm'ı yaydı; halkı tasavvufî bir yaklaşımla İslâm'a ısındırmasıyla tanınır. Arkadaşları Datuk ri Bandang (fıkıh) ve Datuk Patimang (tevhid) ile birlikte 1607'de Gowa-Tallo saraylarını İslâmlaştırarak bölgede İslâm'ın temellerini attı. Kabri, Bulukumba'nın Bontotiro ilçesine bağlı Hila-Hila'daki (Eka Tiro) kabir kompleksinde olup tescilli bir kültür varlığı ve dinî ziyaretgâhtır.
Âlim
'Mbah Manab' olarak da bilinen, Kediri'deki Lirboyo Pesantren'inin kurucusu âlimdir. 1856 dolaylarında doğdu; yaklaşık 23 yıl çeşitli pesantrenlerde ilim tahsil ettikten sonra 1910'da eşi Siti Hatice ile Lirboyo köyüne yerleşerek Endonezya'nın en büyük pesantrenlerinden birini kurdu. 1954'te (21 Ramazan 1374) vefat etti; Lirboyo'daki Lawang Songo Camii'nin arkasına defnedildi. Kabri yaygın biçimde ziyaret edilir.
Şeyh
Halvetiyye'nin Şâbâniyye koluna mensup Gelibolulu mutasavvıf; 944/1537'de Gelibolu'da doğdu, babası Pîr Ali Halîfe, dedesi II. Bayezid devri şeyhlerinden Mevlânâ Köse Şemseddin'dir. Kastamonulu Şâbân-ı Velî'nin Gelibolu'ya gönderdiği halifesi Alâeddin Efendi'nin terbiyesinde yetişti; Alâeddin Efendi'nin vefatı üzerine seyrüsülûkünü üveysî yolla Şâbân-ı Velî'nin mânevî tasarrufuyla tamamladığı Gelibolulu Âlî Mustafa Efendi tarafından nakledilir. Halkın yoğun ilgisinden rahatsız olarak Gelibolu'ya bağlı Değirmendüzü (Burgaz) köyüne çekildi ve 1030/1621'de vefat ederek köy dışındaki tepede bulunan tekkesinin haziresine defnedildi.
Şeyh, Pîr
Şazeli Ali Dede, 17. yüzyılda yaşamış, Şâzeliyye tarikatına mensup bir tarikat şeyhidir. Kaynaklara göre Afrika'dan İstanbul'a (Erenköy) gelip yerleşmiş, ardından Urfa'ya geçerek Halîlürrahman civarında bir tekke açmış; Şâzeliyye'nin kurucusu Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'nin neslinden geldiği belirtilir. Türbesindeki kitâbeye göre IV. Murad 1639 Bağdat Seferi sırasında tekkesini ziyaret etmiş, IV. Mehmed'in fermanı ve 1651 tarihli bir beratla Şâzeliyye pîri olarak tanınmıştır. Türbesi Halîlürrahman Camii'nin doğusundaki kabristanda olup, soyu 'Halîlürrahman Şeyhi' unvanıyla tekkede hizmet etmiştir.
Şeyh, Âlim
1710'da Güney Kalimantan'ın Lok Gabang köyünde doğan Muhammed Erşad el-Bencerî, Güneydoğu Asya'nın en büyük Şâfiî âlimlerinden biridir. Mekke ve Medine'de otuz yılı aşkın süre öğrenim gördükten sonra Bencer'e dönerek fıkıh eğitiminin merkezi hâline gelen bir ilim halkası kurdu. Endonezya-Malay dünyasında yüzyıllarca temel fıkıh el kitabı olarak okutulan 'Sebîlü'l-Mühtedîn' adlı eseriyle tanınır; bu eserin adı Bencermasin Ulu Camii'ne de verilmiştir. Bencer Sultanlığı'nda müftülük yaptı. 13 Ekim 1812'de vefat etti ve Astambul'a bağlı Kalampayan köyüne defnedildi; kabri 'Datu Kalampayan' adıyla Kalimantan'ın en büyük ziyaretgâhlarından biridir.
Şeyh
Fenâî (Fenâyî) Ali Efendi (ö. 1158/1745), Kütahya doğumlu bir Celvetî şeyhidir. İstanbul'da Selâmi Ali Efendi'ye intisap etmiş, bir süre Manisa'da cami ve tekke inşa ettirerek irşada başlamıştır. 1711 Prut seferine ordu şeyhi sıfatıyla katılmış; 1714'te Üsküdar Pazarbaşı'nda kurduğu tekkeye yerleşerek uzun yıllar irşad hizmeti vermiştir. Celvetî zikir usulünde bazı düzenlemeler yapmış, kendisine Fenâiyye kolu nispet edilmişse de bu kol müstakil hâle gelmemiştir; türbesi Üsküdar Pazarbaşı'ndaki tekkesinin yanındadır.
Şeyh
Şeyh Muhammed Tâhir Barulak (v. 1851), 19. yüzyılda Tanah Datar'ın Barulak beldesinde büyük bir ilim merkezi kuran, Mekke'den dönmüş nüfuzlu bir âlimdir. Bölgenin önde gelen ulemasını yetiştirdi; talebeleri arasında Şeyh Muhammed Cemîl Tungkar vardır. Kabri Barulak Takva Camii'nin mihrap bölümündedir ve her yıl ziyaret edilmektedir.
Şeyh
Şeyh İbrahim Musa Parabek (Inyiak Parabek, 1884–1963), Bukittinggi yakınlarındaki Parabek'te doğan, mukayeseli mezhep fıkhında uzman ıslahatçı bir âlimdir. Mekke'de Ahmed Hatîb el-Minangkabâvî'nin talebesi oldu; dönüşünde Sumatera Thawalib Parabek medresesini kurdu. Modern İslamî eğitimin öncülerindendir. 25 Temmuz 1963'te vefat etti; kabri Parabek Camii önünde olup ziyaret edilmektedir.
Şeyh
Şeyh Muhammed Cemîl Tungkar (v. 1890), Minangkabau'nun tanınmış müderrislerinden olup Şeyh Muhammed Tâhir Barulak'ın önde gelen talebesidir. Hocasından icâzet aldıktan sonra kendini din öğretimine adadı. Kabri, hocasının yanında Barulak Takva Camii'nin mihrabındadır ve ziyaret edilmektedir.
Şeyh
Şeyh Muhammed Cemîl Jaho (Inyiak Jaho, 1875–1945), Tanah Datar'ın Jaho köyünden Nakşibendî tarikatına mensup bir âlim ve müderristir. Madrasah Tarbiyah Islamiyah (MTI) Jaho'yu kurdu ve 1928'de Persatuan Tarbiyah Islamiyah'ın (Perti) kurucularından oldu. Fıkıh usûlü, mantık ve tasavvuf üzerine "Tezkiretü'l-Kulûb" gibi eserler yazdı. 1945'te vefat etti; Jaho'daki kabri Tanah Datar ziyaret güzergâhının önemli bir durağıdır.
Şeyh
Şeyh Hacı Mustafa Hüseyin Nasution el-Mandilî (1886–1955), Mandailing'in en önde gelen âlimlerindendir. Mekke'de Şeyh Ahmed Hatîb el-Minangkabâvî ve Abdülkādir el-Mandilî gibi büyük âlimlerden ders almıştır. 1912'de Tano Bato'da başlattığı medreseyi 1915'te Purba Baru'ya taşıyarak Sumatra'nın en eski medresesi olan Musthafawiyah Dergâhı'nı kurmuştur. Kabri, pesantrenin karşısındaki kabristanda olup ziyaret edilmektedir.
Tuanku
Tuanku Nan Tuo (yaklaşık 1723–1830), Cangking'de (Ampek Angkek, Agam) ders veren, Minangkabau ulemasının hocası konumundaki büyük bir âlimdir. Tuanku İmam Bonjol ve Tuanku Nan Renceh dâhil birçok tanınmış talebe yetiştirdi ve barışçıl, tedricî ıslah yaklaşımını savundu. Padri Savaşı sırasında surau'su radikal gruplarca yakıldı; kendisi savaşçı değil, ilim ehli bir muallimdi. Kabri Cangking'de olup ziyaret edilmektedir.
Şeyh
Şeyh Hasan Ma'sum (1884–1937), Deli Sultanlığı'nın müftüsü ve kadısı olup "İmam Paduka Tuan" unvanını taşımıştır. Mekke'de Mescid-i Harâm'da müderrislik yapmış, Şâfiî fıkhı ve tasavvufta otorite kabul edilmiştir. Kuzey Sumatra'da el-Washliyah ve el-İttihadiyah gibi teşkilatları kuran âlim neslinin hocasıdır. Kabri, Deli Sarayı'nın yanındaki Medan Ulu Camii (Masjid Raya Al-Mashun) haziresinde olup ziyaret edilmektedir.
İmam
İmam Seyyid el-İdrûs, Yemen (Hadramut) kökenli bir âlim olup Palembang Sultanı I. Mahmud Bedreddin'in başhocasıydı. Sultana hadis, Şâfiî fıkhı ve Nakşibendî tasavvufu öğretmiş; Komering bölgesinde İslâm'ın yayılmasına katkıda bulunmuştur. Kawah Tekurep kabristanının birinci kubbesinde (cungkup 1) sultanla birlikte medfundur. Vefat tarihi kaynaklarda net değildir; kabri düzenli olarak ziyaret edilen bir makamdır.
Âlim
Ârif-billâh Habib İbrahim bin Zeyn bin Yahyâ, 18. yüzyıl Palembang Sultanlığı'nın önde gelen fıkıh âlimlerindendir. Sultan I. Mahmud Bedreddin'in kızı Raden Ayu Aişe ile evlenerek sultanın damadı olmuştur. 1790'da vefat etmiş ve Palembang'ın Kambang Koci kabristanına defnedilmiştir. Kabri, her yıl Ramazan öncesi düzenlenen Ziyâret-i Kübrâ (Ziarah Kubro) geleneğinde binlerce ziyaretçinin uğradığı makamlardandır.
Tengku
Tengku Muhammed Saleh (1909–1966), Riau-Lingga Krallığı'nın son nesil âlimlerinden, hanedan mensubu bir âlim, kadı ve şairdir. Daik'teki Kampung Damnah'ta doğmuş; namaz ve Fâtiha tecvidine dair "Nûru's-salâh" (1954) risalesini telif etmiştir; bu eser hâlâ Sultan Lingga Camii'nde okutulmaktadır. Japon işgali döneminde Daik Şer'î Mahkemesi'nde kadılık yapmış, Hollanda idaresinde görev almayı reddetmiştir. Daik, Lingga'da vefat edip defnedilmiştir; kabrin tam yeri kesinleşmemiştir.
Şeyh
Şeyh Muhammed Dalil Bayang (Syekh Bayang), Pesisir Selatan'ın Bayang beldesinde doğan, sonradan Padang'a yerleşen Nakşibendî tarikatı önderi ve müelliftir. Ganting'de ders halkaları kurup Kur'an öğretti; "et-Terğîb ilâ rahmetillâh" gibi eserler bıraktı. Padang'daki Nakşibendî hareketinin önde gelen isimlerindendir. Kabri Masjid Raya Ganting'in arkasındaki mezarlıktadır ve ziyaret edilmektedir. Vefat tarihi kaynaklarda kesinleşmemiştir.
Şeyh
Endonezyalı müslüman âlim, eğitimci ve yenilikçi lider (1879-1945); Batı Sumatra'nın Minangkabau bölgesindeki ıslah hareketinin öncülerinden. Gençliğinde Muhammed Resûl adıyla anılmış, hac dönüşünden sonra Hacı Resûl lakabıyla meşhur olmuştur. Biyografisini yazan Hamka onun oğludur. 10 Şubat 1879'da Minangkabau bölgesindeki Sungai Batang'da doğdu. Babası Şeyh Muhammed Emrullah bir Nakşî şeyhiydi. Hollanda sömürge yönetimine tepki olarak pek çok ulemâ ailesinin çocukları gibi o da sömürge okulları yerine geleneksel dinî eğitim veren kurumlarda okudu; Kur'ân-ı Kerîm, dinî dersler ve Arapça öğrendi. On beş yaşında tahsilini ilerletmek üzere Mekke'ye gitti. Minangkabau kökenli Muhammed Cemîl Cambek ve Muhammed Tâhir Celâleddin gibi, ileride Sumatra'da yenilikçi din anlayışını savunacak Endonezyalılarla birlikte, o dönemde Mescid-i Harâm'ın imamlığını da yapan Minangkabaulu âlim Şeyh Ahmed Hatîb 'in öğrencisi oldu. Abdullah Câmiuddin, Osman Saravâkî, Hamîd Ciddevî ve Saîd Yemenî gibi Malay ve Arap kökenli hocalardan da ders aldı. 1901'de ülkesine döndü; 1903'te yeniden Mekke'ye giderek Şâmiye'deki evinde ders vermeye başladı. Talebeleri arasında İbrâhim b. Mûsâ Parabek ve Muhammed Zaîm Simabur gibi Endonezyalılar vardı. Öğrencileri çoğalınca hocası Ahmed Hatîb ondan Mescid-i Harâm'da ders okutmasını istedi; Arap asıllı imamlar buna karşı çıkınca öğretimini Harem'in yakınındaki bir evde sürdürdü. Bu sırada karısını ve yeni doğan çocuğunu kaybetti. 1906'da haccını ifa ettikten sonra Sumatra'ya döndü; önce Maninjau'da, ardından Padang Panjang'daki Surau Jembatan Besi'de ders okuttu. Gelenekçi bir kurum olan Surau Jembatan Besi onun çalışmalarıyla modern bir eğitim kurumuna dönüştü; 1918'de Sumatra Thawalib adını alan okul Güney Tapanuli ve Açe'nin batı sahillerine kadar etkisini genişletti. 1907'de babası öldükten sonra, zamanla yozlaştırıldığını düşündüğü Nakşibendiyye uygulamalarını düzenlemek için uğraştı. Dinî görüşlerinin oluşmasında Mekke'deki hocası Ahmed Hatîb'in etkisi daha belirleyici olmakla birlikte Cemâleddîn-i Efgānî, Muhammed Abduh ve M. Reşîd Rızâ'nın görüşlerinden de haberdar olduğu kabul edilir. Singapur'da basılan yenilikçi el-İmâm dergisinin Sumatra temsilcisi oldu; bu dergi 1909'da kapanınca dostu Hacı Abdullah Ahmed'le birlikte 1 Nisan 1911'den itibaren Padang'da aynı çizgide el-Münîr dergisini çıkardı. Dergi Minangkabau'da "eski nesil" denilen geleneksel ulemâ ile "yeni nesil" yenilikçi ulemâ arasında açık bir tartışma başlattı; Cava, Sumatra, Sulavesi, Kalimantan, Singapur ve Malay yarımadasında okuyucu buldu. Muhammediyye'nin kurucusu Kiai Hacı Ahmed Dahlân Yogyakarta'da derginin temsilcisi oldu. Kaynak yetersizliği yüzünden dergi ancak 1915'e kadar yayımlanabildi. 1919'da İslâm Din Öğretmenleri Birliği'nin (Persatuan Guru-Guru Agama Islam) kuruluşunda etkin rol oynadı. 1925'te Cava'ya yaptığı ikinci ziyarette Sarekat Islam'ın lideri Hacı Ömer Said Çokroaminoto ve Kiai Hacı Ahmed Dahlân ile görüştü; dönüşünde memleketi Sungai Batang'da Sandi Aman adıyla bir dinî teşkilât kurdu. Bunu daha sonra Muhammediyye'nin Batı Sumatra şubesine dönüştürdü ve kurum kısa sürede bölgenin en büyük ve en etkili dinî teşkilâtı oldu. 1926'da Abdullah Ahmed'le birlikte, hilâfet meselesini görüşmek üzere Kahire'de toplanan Dünya İslâm Kongresi'ne katıldı; takdir toplayan konuşmalarından sonra Şeyh Abdülazîz es-Seâlibî'nin de içinde bulunduğu bir komisyonun teklifiyle kendilerine dinî ilimlerde doktora pâyesi verildi. Aktif siyasetten uzak durmakla birlikte sömürge hükümetinin eğitim politikalarını eleştirdi ve modern özel eğitim kurumlarının açılmasını teşvik etti; 1931'de Padang'da açılan Normal Islam kolejine destek verdi. 1925'te din öğretmenlerini mahallî otoritelerin denetimine veren kanunun çıkmasını engelledi, 1932'de "Korsan Okullar Kanunu" diye bilinen kanuna karşı oluşan muhalefete öncülük etti. Hollanda yönetimi onu on iki defa sorguya çekti, birkaç defa tutukladı; son olarak 12 Ocak 1941'de tutuklanıp Batı Cava'daki Sukabumi'ye sürgün edildi. Japon işgaliyle serbest kalınca ailesiyle Cakarta'ya yerleşti; Japon yönetiminin kurduğu Halkın Gücü Merkezi (Putera) ile Din İşleri Bürosu'na danışman tayin edildi. Bu dönemde Japonların saikeirei denilen, ayakta eğilerek yapılan saygı uygulamasına rükûa benzediği gerekçesiyle karşı çıktı ve bunun İslâm'a aykırılığını göstermek için "Hanna Allah" (sadece Allah'a) adlı bir makale yazdı. İslâm İşleri Bürosu danışmanlığını sürdürürken 2 Haziran 1945'te Cakarta'da vefat etti ve buradaki Pemakaman Umum Karet Mezarlığı 'na defnedildi. Tesir Halkası — Kurduğu Sumatra Thawalib okulu ve aynı adla kurulan öğrenci teşkilâtı sömürge döneminin sonuna kadar bölgenin dinî ve siyasî gelişmelerinde önemli rol oynadı. Doktora pâyesiyle Batı Sumatra ve Endonezya ulemâ çevrelerinde itibarı iyice artınca diğer yeni nesil hocalarla birlikte Muhammediyye'yi geliştirmeye ve yenilikçi görüşlerini yaymaya çalıştı. 1920'li yıllar boyunca Sumatra Thawalib'de etkili olan komünizm ve sosyalizm taraftarlarına karşı mücadele verdiyse de, kendi kurduğu okulun İslâm sosyalizmini destekleyen genç hocaları karşısında başarı sağlayamadı. Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Tasavvufun önemini kabul etmekle birlikte Minangkabau'da etkili olan Nakşibendiyye'nin çeşitli uygulamalarına karşı çıktı: râbıtanın İslâm'da yeri olmadığını, tarikat şeyhlerinin Allah ile insanlar arasında aracı görülmesinin şirkle eşdeğer olduğunu, Tenbîhü'l-gāfilîn , Dürretü'l-vâizîn ve Nüzhetü'l-mecâlis gibi eserlerin asılsız rivayetlerle dolu olduğunu ileri sürdü. Endonezya'da ilk devirlerde çok etkili olan vahdet-i vücûd çizgisindeki anlayışı reddetti, Gazzâlî'nin ılımlı tasavvufunu daha mâkul buldu. Minangkabau'da yalnız kız çocuklarının mirastan pay almasını öngören âdât uygulamasına karşı çıkarak mirasın ferâiz kurallarına göre dağıtılmasını istedi. Mezhep taassubunu ve taklitçiliği eleştirdi, ictihad kapısının kıyamete kadar açık olduğunu söyledi. Muska takma, büyü, kabir üzerinde telkin, hutbelerin yalnız Arapça okunması ve ölenlerin anısına ziyafet verilmesi gibi uygulamaları bid'at saydı. Eserleri — Yirmi yedi kitabı bulunduğu kaydedilir. İlk kitabı İzhâru esâtîri'l-mudillîn (1906), şirk ve tasavvufa dair eleştirilerini içerir. Umdetü'l-enâm fî ilmi'l-kelâm (1908) Allah'ın yirmi sıfatını ve tevhidi ele alır; Rikābü'l-mülhidîn (1910) Minangkabau'daki Nakşibendiyye uygulamalarıyla ilgilidir. Sülelü'l-usûl (1914) usûl-i fıkha, el-İfsâh (1919) nikâha dairdir; el-Burhân (1922) Amme cüzünün tefsiridir. el-Kavlü's-sahîh 'te sahih ve mevzû rivayetleri inceler; Cermin Terus (1929) kadınlar hakkındaki görüşlerini içerir. el-Kevâkibü'd-dürriyye (1940) Endonezya dilinde cuma hutbesi okunmasını yasaklayan bir âlimin görüşünü eleştirir. Fıkıh usulüne dair en önemli eseri Pengantar Usul Fiqh (1966) oğlu Hamka tarafından yayımlanmıştır.
Şeyh
Şeyh Süleyman er-Rasûlî (Inyiak Canduang), Batı Sumatra'nın Agam bölgesinde 1871'de doğmuş, Şâfiî mezhebine bağlı geleneksel (Kaum Tua) bir âlimdir. 1928'de Persatuan Tarbiyah Islamiyah (Perti) teşkilatının kurucularından oldu ve Madrasah Tarbiyah Islamiyah'ı (MTI) tesis etti. Fıkıh, kelâm, tasavvuf ve Minangkabau âdeti üzerine "el-Akvâlü'l-Mardıyye" gibi eserler bıraktı. 1970'te vefat etti; kabri MTI Canduang külliyesindedir ve ziyaretgâhtır.
Şeyh
Kiai Marogan (asıl adı Masagus Hacı Abdülhamid bin Mahmud), 19. yüzyılda Palembang'ın en tanınmış âlim ve mutasavvıflarından biridir. Sammâniyye tarikatının bir şeyhi olup bu yolu, Şeyh Muhammed Âkıb ve Abdüssamed el-Palimbânî'nin talebeleri olan ebeveyninden almıştır. Aynı zamanda başarılı bir tüccar olarak servetini İslâm'ın yayılmasına ve cami inşasına adamış; Kertapati'deki Muara Ogan Camii ile 5 Ilir'deki Lawang Kidul Camii'yi yaptırmıştır. 1901'de vefat etmiş olup Ogan nehrinin ağzındaki türbesi, günde 500'e varan ziyaretçiyle Palembang'ın en yoğun ziyaret edilen makamlarındandır.
Raja
Raja Ali Haji (1808–1873), Pulau Penyengat'te doğan Bugis-Malay kökenli bir âlim, tarihçi ve edebiyatçıdır. Fıkıh, tefsir, hadis ve tasavvuf tahsil etmiş; İslam hukuku ve yönetim ahlakı üzerine "Semerâtü'l-Mühimme" (1858) ile akaid ve dilbilgisi eserleri kaleme almıştır. Nakşibendî-Hâlidî tarikatına intisap etmiş, meşhur "Gurindam Dua Belas" adlı ahlâkî-dinî manzumesiyle tanınır. Kabri, Penyengat Adası'ndaki Engku Puteri türbe kompleksinde olup İslam ilim geleneğinin sembolü olarak ziyaret edilmektedir.
Şeyh
Mevlânâ Şeyh Abdurrahman el-Hâlidî Kumango ("Beliau Kumango", asıl adı Alam Basifat, v. 1932), Kumango'da (Batusangkar) yaşamış büyük bir sûfî âlimdir. Medine'de Seyyid Muhammed Emin b. Ahmed Rıdvân'dan Sammâniyye tarikatı icâzeti aldı; memleketinde Surau Subarang'ı kurup Sammâniyye ve Nakşibendî-Hâlidiyye tarikatlarını öğretti. Ayrıca tasavvufî derinliğe sahip "Silek Kumango" adlı savunma sanatının kurucusudur. Kabri Surau Subarang yakınındadır ve ziyaret edilir.
