İlk Osmanlı şeyhülislâmlarından; otuz yılı aşkın süre Edirne müftülüğü yapmış âlim.
Hayatının ilk dönemine dair bilgiler kaynaklarda yer almaz. İlk tahsilini İran'da Seyyid Şerîf el-Cürcânî'nin yanında tamamladı. Osmanlı ülkesine geldikten sonra Bursa'da Burhâneddin Haydar Herevî'den hadis okudu ve icâzet aldı.
Sultaniye Medresesi'nde Mehmed Şah Fenârî'nin yanında muîdlik yaptı; ardından çeşitli medreselerde ders verdi. 834 (1430) yılında II. Murad tarafından günlük otuz akçe ile Edirne müftülüğüne tayin edildi. Bu görevi otuz yılı aşkın bir süre, Fâtih Sultan Mehmed devrinde de sürdürdü.
Hurûfîler meselesindeki rolü kaynakta şöyle anlatılır: Vezîriâzam Mahmud Paşa'nın tertibiyle onların görüşlerini gizlice dinlemiş, ardından padişahın huzurunda alenen reddiyede bulunmuş ve verdiği fetva onların yakılarak idam edilmeleriyle sonuçlanmıştır.
865 (1460-61) yılında vefat ettiği kaydedilir; kaynak bu tarihi soru işaretiyle verir.
Tesir Halkası — Hadis rivayet icâzetleri bulunuyordu ve çok sayıda âlim yetiştirdi; Edirne'deki uzun müftülüğü boyunca devrin ilmî hayatının merkezinde yer aldı.
Türbesi ve Külliyesi — Edirne'de Üç Şerefeli Camii yakınında bulunan medresesi sonradan yıktırılmış ve yerine başka bir yapı yapılmıştır. Kendisi Dârülhadis Camii'ne defnedilmiştir.
Çok Görüşlü Görüşler
Vefat tarihi kesin değildir. Kaynak 865 (1460-61) tarihini soru işaretiyle verir ve tarihin 865-870 arasında belirsiz kaldığını belirtir.
Hayatının ilk dönemi kayıtsızdır. Doğum yeri ve tarihi dahil erken hayatına dair bilgiler kaynaklarda bulunmamaktadır; bu kayıtta o kısmın boş kalması bundandır.
🔴 Hurûfîler meselesi bir tarih kaydıdır, bir onay değildir. Atlas olayı kaynağın anlattığı gibi kaydeder; bu kayıt, olayda verilen hükmün tasvibi anlamına gelmez. Atlas bütün mezhep ve tarikatlara eşit mesafededir (kural #9 ilke 5).
Kaynaklar
- Evliyalar Ansiklopedisi · “Fahreddîn Acemî” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Cahit Baltacı · c. 12, s. 82, “FAHREDDÎN-i ACEMΔ maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000123 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.
Dış kayıtlar: TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi