Bâbürlü Hindistanı'nda Çiştiyye tarikatının şeyhlerinden; tam adı kaynakta Şeyh Selîm b. Bahâeddîn-i Çiştî olarak geçer. Adı, Ekber Şah'ın oğlu Cihangir'in doğumu ve Fetihpûr Sikri şehrinin kuruluşuyla birlikte anılır. Hakkında müstakil TDV maddesi yoktur; aşağıdakiler şehir, cami ve hükümdar maddelerinde ona dair verilen bilgilerdir.
Agra'nın güneybatısındaki Sikri köyü yakınlarında bir mağarada yaşıyordu.
Ekber Şah onu ziyaret ettiğinde (1569) şeyh, erkek çocuğu olmayan sultana yakında bir oğlunun doğacağını müjdeledi. Bunun üzerine Ekber burada bir saray inşa ettirdi. Oğlu 30 Ağustos 1569'da Sikri'de doğdu; Ekber ona çok sevdiği şeyhin adını, Selîm adını verdi. Şehzade sarayda Şeyhû Baba adıyla çağrılırdı; sonradan Cihangir adıyla tahta çıkacaktır.
Şehzadenin doğumunun ardından Ekber, sarayın çevresine başka binalar yapılmasını emrederek burada bir şehir kurdu ve 1574'te Gucerât seferinden zaferle dönünce ona Fetihpûr adını verdi. Ekber Şah maddesine göre sultanın mistik havaya girişinde Selim Çiştî'nin rolü büyüktür.
Vefat tarihi bu maddelerde verilmez; kabri Fetihpûr Sikri'dedir.
Türbesi ve Külliyesi — Şehrin en önemli yapılarından olan ve 979 (1571-72) yılında bitirilen Fetihpûr Sikri Ulucamii, Ekber Şah'ın sarayı ile Selîm Çiştî'nin hankahının yakınında yer alır. Caminin avlusunun batı tarafında Selîm Çiştî ile torunu İslâm Han'a ait iki türbe bulunur. Tamamen beyaz mermerden olan Selîm Çiştî'nin türbesi, verandasını ve pencerelerini örten oyma geometrik desenli mermer şebekeleriyle dikkat çeker.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 12, s. 473, “Fetihpûr Sikri” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Enver Konukçu · c. 7, s. 538-539, “CİHANGİR” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Engin Beksaç · c. 12, s. 473-475, “FETİHPÛR SİKRİ ULUCAMİİ” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Enver Konukçu · c. 10, s. 542-544, “EKBER ŞAH” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000435 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.
