Bayramî Melâmîliği'ne mensup sûfî; Kanûnî devrinde geniş bir nüfuz sahibi olmuştur.
Aksaray'da doğduğu ve 882 yılında dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. Asıl adı kaynaklarda Bahâeddin Ali veya Alâeddin Ali olarak kaydedilmiştir.
Müridlerinden Abdurrahman el-Askerî'nin verdiği bilgiye göre 26 Şâban 945'te (17 Ocak 1539) Kayseri'de vefat etmiş, cenazesi Aksaray'a götürülerek defnedilmiştir.
Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Vahdet-i vücûd anlayışına bağlıdır ve şeriat ile tasavvufun uyumunu vurgular: "Şeriatın dışında olan bizden değildir" düşüncesini benimsemiştir. Dervişlerinden, derviş kıyafetiyle dolaşmak yerine bir sanatla geçinmelerini istemiştir — bu, Melâmî çizginin gündelik hayattaki karşılığıdır.
Türbesi ve Külliyesi — Kayseri'de vefat etmiş, cenazesi Aksaray'a nakledilerek burada defnedilmiştir.
Çok Görüşlü Görüşler
Asıl adı iki ayrı şekilde kaydedilmiştir. Bahâeddin Ali ve Alâeddin Ali. Kaynak birini seçmez.
Doğum yeri ve yılı tahmindir. Aksaray'da ve 882 yılında doğduğu tahmin edilmektedir; kesin bir kayıt yoktur.
🔴 Mehdîlik iddiasıyla şikâyet edilmiştir. Kanûnî Sultan Süleyman döneminde geniş nüfuz sahibi olmuş ve mehdîlik davalarıyla şikâyet edilmiştir. Kaynak bunu bir şikâyet kaydı olarak verir; atlas onu bir iddia olarak kaydeder, ne doğrular ne de siler (ilke 3 ve 6).
Kaynaklar
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS)
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Haşim Şahin · c. 34, s. 273-274, “PÎR ALİ AKSARÂYΔ maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000727 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.
Dış kayıtlar: TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi