Hz. Peygamber'in amcası; Abbâsî hânedanının kendisinden geldiği sahâbî.
Tam adı Ebü'l-Fazl el-Abbâs b. Abdilmuttalib b. Hâşim el-Kureşî el-Hâşimî'dir. Resûl-i Ekrem'in doğumundan iki üç yıl önce dünyaya geldi; amcası olmakla birlikte yaşça ondan yalnızca birkaç yıl büyüktü.
İlk gençlik yıllarından itibaren ticaretle meşgul oldu. Câhiliye devrinde Kâbe hizmetlerinden sikāye (hacılara su dağıtma) ve rifâde (hacılara yemek verme) görevlerini yürüttü.
İkinci Akabe Biatı'nda (622) hazır bulunarak Medineliler'den Hz. Peygamber'i koruyacaklarına dair taahhüt aldı.
Bedir Gazvesi'nde müşriklerin safında yer almak zorunda kaldı ve esir düştü; fidyesini ödeyerek serbest bırakıldı.
Huneyn Gazvesi'nde ordunun bozguna uğradığı anda müslümanlara biatlarını hatırlatarak dağılan safların yeniden derlenmesine yardım etti.
Hz. Ömer, kıtlık yıllarında yağmur duasına çıktığında Resûlullah'ın amcası olması hürmetine onun vesilesiyle dua ederdi.
32 yılında (653) seksen altı-seksen sekiz yaşlarında Medine'de vefat etti.
Tesir Halkası — Abbâsî halifeleri onun oğlu Abdullah'ın soyundan gelir. Kendisinden 35 hadis rivayet edilmiş olup en meşhur râvileri oğulları Abdullah, Ubeydullah ve Kesîr ile diğer bazı sahâbîlerdir.
Türbesi ve Külliyesi — Kabri Medine'de Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'ndadır.
Kabri üzerine 529 (1135) yılında Halife Müsterşid-Billâh zamanında bir kubbe yapılmıştı. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Çok Görüşlü Görüşler
Müslüman oluşunun zamanı ihtilâflıdır. Kaynak iki rivayet öbeğini birlikte kaydeder: bir kısım rivayete göre Hz. Peygamber'in davetinin daha başında müslüman olmuş, diğer rivayetlere göre ise Mekke fethine kadar müslüman olmamıştır. Atlas bu meselede tercih yapmaz (kural #9 ilke 3).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 7, s. 387, “Cennetü'l-Baki” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Hakkı Dursun Yıldız · c. 1, s. 15-16, “ABBAS b. ABDÜLMUTTALİB” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Fayda · c. 7, s. 387, “CENNETÜ'l-BAKĪ'” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000159 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.