Sultan II. Bayezid (Bayezid-i Velî)

Osmanlı padişahı; dindarlığı ve hayır işlerine yönelişi sebebiyle Bayezid-i Velî diye anılır.

1448 yılında Dimetoka'da doğdu. Annesi Gülbahar Hatun'dur. Lalalığını Çandarlı İbrâhim ve Yahyâ Paşa gibi tecrübeli devlet adamları yaptı; hat dersini Şeyh Hamdullah'tan aldı.

Babası Fâtih Sultan Mehmed'in 3 Mayıs 1481'de vefatı üzerine tahta çıktı; kardeşi Cem Sultan ile giriştiği mücadeleyi 22 Haziran 1481'deki Yenişehir savaşıyla kazandı. Cem Sultan daha sonra Rodos şövalyelerine sığındı.

1484 yılında Kili ve Akkirman fethedildi. Memlükler'le 1485 yılında başlayan savaş altı yıl sürdü ve 1491 yılında sona erdi. Venedik'le yapılan savaşlar Modon ve Koron'un fethiyle neticelendi.

Saltanatı döneminde İspanya'da engizisyonun zulmünden kaçan yahudilerin bir kısmı Osmanlı topraklarına sığınmış ve çeşitli şehirlere yerleştirilmiştir.

11 Eylül 1509'da başlayıp kırk beş gün süren ve küçük kıyamet diye anılan İstanbul depremi büyük bir yıkıma yol açtı.

Son yıllarında Şahkulu isyanı (1511) ve oğulları arasındaki saltanat mücadelesi ağırlaştı; 24 Nisan 1512'de tahtı oğlu Yavuz Sultan Selim'e bırakarak çekildi. 10 Haziran 1512'de Çorlu yakınlarında vefat etti.

Tesir Halkası — Âlimleri ve sanatkârları himaye etti; Necâtî gibi şairleri destekledi, Türkçe ve Farsça Osmanlı tarihleri yazdırdı. Galata Sarayı mektebini kurdu ve maliyede ikinci defterdarlığı ihdas etti. Köprü tasarımları hakkında Leonardo da Vinci ile yazışmıştır.

Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Şiirlerinde Adlî mahlasını kullandı; büyük kısmı gazellerden oluşan divanı 125 kadar parça içerir ve 1308 yılında İstanbul'da basılmıştır. Padişahlığında ibadete ve hayır işlerine yönelmesi sebebiyle kendisine velî denilmiştir.

Türbesi ve Külliyesi — İstanbul, Edirne ve Amasya'da büyük külliyeler yaptırdı. Kendi adıyla anılan Beyazıt Meydanı'nda yaptırdığı caminin yanına gömüldü; kabri üzerine sonradan bir türbe inşa edilmiştir.