Kütahya'nın Germiyanoğulları ile Osmanlılar arasında el değiştirdiği geçiş döneminde kadılık yapan âlim; adını taşıyan külliyenin bânisidir. Kaynakta tam adı İshak Fakih Halil şeklinde geçer.
Yaptırdığı külliyenin 825 (1422) yılında düzenlenen vakfiyesinde mescidle, derununda ölümünden sonra türbesi için bir zâviye, çeşme ve kütüphanesi bulunan medreseden söz edilmektedir. Bugün mevcut olmayan çeşmenin Kütahya Müzesi'nde muhafaza edilen kitâbesi üzerinde 823 (1420) tarihi vardır; bu dönemde beyliğin başında Germiyanoğlu II. Yâkub Bey bulunuyordu. Kaynak, bânisinin II. Yâkub Bey'in beyliğini Osmanlılar'a devrettiği geçiş döneminde her iki saltanata hizmet ettiğinin anlaşıldığını kaydeder.
Kayıt sınırı: Bu kayıt, zatın kendi maddesine değil, yaptırdığı külliyenin maddesine dayanmaktadır; kaynak İshak Fakih'in şahsiyeti hakkında yukarıdakinden fazlasını vermemektedir. Külliyenin mimarî tasviri ayrıntılıdır; ancak o tasvir yapıya ait olduğu için buraya alınmamış, mekân kaydına bırakılmıştır.
Türbesi ve Külliyesi
Külliye, şehrin eski adı Tabakhâne olan İshak Fakih mahallesindedir. Caminin son cemaat yerinin batısında biraz uzatılmış bölüm, çinili sandukaların yer aldığı bir türbe olup bu durum vakfiyede belirtilen zâviyeye (köşe) uygundur. Kapı üzerinde sülüs hatla yazılmış dört satırlık Arapça kitâbe 837 (1433-34) tarihlidir. Vakfiyesinde ayrıntılarına işaret edilen medresenin yıkılmış olduğu sanılıyordu; ancak bu yapı, vakfiyede belirtildiği gibi dershane-mescidinin derununda müderrislerle talebe için vakfedilen kitapların saklanmasına mahsus hücreyle (kütüphane) birlikte ayaktadır.
Çok Görüşlü Görüşler
Müstakil bir maddesi yoktur. İshak Fakih için TDV İslâm Ansiklopedisi'nde müstakil bir madde bulunamamıştır; hakkındaki bilgi, yaptırdığı külliyenin maddesi içinde geçen birkaç cümleden ibarettir. Kaydın derinliği bu yüzden sınırlıdır ve bu sınır gizlenmemektedir. Doğum ve vefat tarihi, tahsili, intisabı ve tasavvufî çizgisi hakkında kaynak hiçbir şey söylemediği için bu kayıtta o bölümler açılmamıştır.
Bir yapı araştırmacıların dikkatinden kaçmıştır. Caminin karşısındaki medrese yapısı, XX. yüzyılda üstüne ikinci bir kat ilâve edildiği ve cephesi değiştirildiği için araştırmacıların dikkatini çekmemiş, bu sebeple uzun süre yıkılmış sanılmıştır.
Kaynaklar
- Evliyalar Ansiklopedisi · “İSHAK FAKÎH (İslâm Âlimleri Ansiklopedisi)” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Ara Altun · c. 22, s. 532-533, “İSHAK FAKİH KÜLLİYESİ” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000088 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.