Giriş
Allah Dostları

Evliyâ

İbn Melek (Firişteoğlu, Abdüllatîf b. Abdülazîz)

Vefât: 1418
Kaynaklı · inceleme bekliyor

Hanefî fıkıh âlimi ve lugat yazarı; Tire'de uzun yıllar ders vermiş müderris.

İbn Firişte lakabını babasına nisbetle almıştır; bazı kaynaklarda babasının adı Abdülaziz, bazılarında Firişte olarak geçer. Seyyid Bey'e göre aslen Türkistanlıdır ve babası, Aydınoğulları'nın daveti üzerine Anadolu'ya gelmiştir.

İlmiyeye mensup bir aileden gelir. Tire'de yaşadı ve Aydınoğlu Mehmed Bey'in medresesinde uzun yıllar ders verdi; medrese onun adıyla meşhur olmuştur. Ayrıca Mehmed Bey'in oğullarına hocalık yaptı. Timur'un Tire'ye gelişi sırasında ünlü âlim Seyyid Şerîf el-Cürcânî ile görüşmüş ve takdirini kazanmıştır.

821 (1418) yılından sonra vefat etti.

Eserleri — 1. Şerhu Menâri'l-envâr. Fıkıh usulüne dair bir şerhtir. 2. Mebâriku'l-ezhâr. Bir hadis şerhidir. 3. Şerhu Mecmai'l-bahreyn. Fıkha dair bir şerhtir. 4. Firişteoğlu Lugatı. Arapça-Türkçe bir sözlüktür. 5. Şerhu'l-Vikāye ve başka eserleri.

Çok Görüşlü Görüşler

Babasının adı iki ayrı şekilde geçer. Bazı kaynaklarda Abdülaziz, bazılarında Firişte. Lakabı olan İbn Firişte ikincisine dayanır.

Menşei bir görüştür. Seyyid Bey onun aslen Türkistanlı olduğunu ve babasının Aydınoğulları'nın daveti üzerine Anadolu'ya geldiğini söyler; kaynak bunu bir tesbit olarak nakleder.

🔴 Eserleri oğluyla karışmıştır. Oğlu Muhammed de İbn Melek lakabıyla tanındığından, eserleri zaman zaman birbirine karışmıştır. Yukarıdaki liste bu ihtiyatla okunmalıdır.

🔴 Vefat tarihi bir ALT SINIRDIR. Kaynak "821 (1418) yılından sonra" der; atlas künyesinde ise 1418 tek bir yıl olarak görünmektedir. Künyedeki bu yıl, kaynağın verdiği alt sınırın tek yıla indirilmiş hâlidir ve düzeltilmesi gerekir (ilke 6).

Kaynaklar

  1. İslâm Âlimleri Ansiklopedisi · “İbn Melek / Firişteoğlu” maddesi
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Baktır · c. 20, s. 175-176, “İBN MELEK” maddesi

Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).

Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin

Kalıcı kimlik: EA-Z-000061 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.

Dış kayıtlar: TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi