Molla Fenârî

Asıl adı Muhammed, babası Hamza olan ve Rûmî ile Fenârî nisbeleriyle anılan Molla Fenârî, Şemsüddîn lakabıyla tanınır. Hicrî 751 (mîlâdî 1350) yılında Fener köyünde doğdu, hicrî 834 (mîlâdî 1431) Receb ayında Bursa'da vefât etti. Babasından tasavvuf yolunu öğrendi; Alâüddîn Esved, Cemâleddîn Aksarâyî ve Hamîdüddîn-i Kayserî gibi âlimlerden ders aldı. İlim için Mısır'a giderek Kemâleddîn-i Bâbertî'den fıkıh okudu. Bursa'da müderrislik yaptıktan sonra Konya'ya gitti, orada evlenip âlim olarak yetişen çocukları oldu. Bursa'da Somuncu Baba (Hâmid-i Aksarâyî) ile tanışıp ondan feyz aldı; nakledildiğine göre Ulu Câmi açılışında Somuncu Baba'nın Fâtiha tefsîrinden etkilenerek ona talebe olmak istemiştir. Tasavvufta Zeyniyye yoluna mensûp olan Molla Fenârî, geçimini ipekçilikle (kazzâzlık) sağlar, mütevâzı yaşardı. Hicrî 828 (1424) yılında Sultan İkinci Murâd tarafından ilk şeyhülislâm olarak tâyin edildi ve bu görevi altı yıl sürdürdü. Kaynaklarda, bir davada şâhidlik şartlarını taşımadığı gerekçesiyle Sultan Yıldırım Bâyezîd'in şâhitliğini reddettiği, bunun üzerine pâdişâhın câmi yaptırıp cemâate devâm etmeye başladığı nakledilir. Bursa, Kudüs ve başka yerlerde mescid, dârülhadîs ve medrese gibi pek çok hayır eseri bıraktı; vefâtında on binden fazla kitap kaldığı belirtilir. Ayn-ül-A'yân, Füsûl-ül-Bedâyi' ve Misbâh-ul-Üns başta olmak üzere çok sayıda eseri vardır.