Anadolu velîlerinden olan bu zatın ismi İbrâhim bin Bahşî, lakabı Tâcüddîn'dir. Doğum tarihi bilinmemekte olup 1467 (H.872) yılında Bursa'da vefat etmiştir. Aslen Manavgat'ın Demirciler köyündendir; babası Fakîh Bahşî diye tanınırdı. Tahsilini Eğridir'de yapmış, Şeyhülislâm'ın damadı Pîrî Halîfe'den zamanının zâhirî ilimlerini öğrenmiştir. Pîrî Halîfe, hocasının Konya'ya yerleştiğini duyunca Tâcüddîn İbrâhim'i de yanına alarak onu ziyarete gitmiş; böylece Tâcüddîn İbrâhim, Abdüllatîf Makdisî'nin hizmet ve sohbetinde bulunup teveccühlerine kavuşmuştur. Pîrî Halîfe Eğridir'e dönmek için izin istediğinde hocası Abdüllatîf Makdisî'nin Tâcüddîn İbrâhim'i yanlarında bırakmalarını istemesi üzerine Tâcüddîn İbrâhim hocasından ayrılmamış, daha sonra hocası Bursa'ya yerleşince onunla birlikte gitmiştir. Bu bağlılığı sebebiyle manevî dereceler elde etmiş ve talebe yetiştirme makamına yükselmiştir. Abdüllatîf Makdisî'nin 1461 (H.866) yılında vefatından sonra onun yerine geçerek insanlara emr-i mâruf ve nehy-i münkerde bulunmuş; hocasının kabrinin çevresini satın alıp oraya dergâh, mescid ve hamam yaptırmıştır. Kaynaklarda nakledildiğine göre, sevdiklerinden Bostancı Dede, onu bir gün dergâhında bulamayıp uzun arayıştan sonra bir dağda, orman içinde ibadetle meşgul hâlde bulduklarını anlatır; Çanakçı Dede ise bir gece talebelerine yüz on kap yemek götürdüğünü nakleder ki bu, orada pek çok kimsenin ilim ve edep öğrendiğini gösterir. Veliyyüddînzâde Ahmed Paşa onu, manevî sırlar hazinesinin emini ve nurlar bahçesinin süsü diyerek övmüştür.
Kaynaklar
- İslâm Âlimleri Ansiklopedisi · c. 13, s. 89
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 1, s. 257-258, “ABDÜLLATÎF el-KUDSÎ (hocası; Zeyniyye kolu ve Bursa dergâhı maddesi, halifeleri arasında Tâcüddin İbrahim Karamânî)” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · s. 120, “eş-Şekâ'iku'n-Nu'mâniyye (Tâcüddin İbrahim Karamânî biyografisi, )” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · s. 555, “Nefehâtü'l-Üns (Zeyniyye silsilesi, )” maddesi
- Evliyalar Ansiklopedisi · “Bursa Evliyâları” maddesi
- Şakâyık-ı Nuʿmâniyye Tercümesi (Hadâiku’ş-Şekāik) — Mecdî Mehmed Efendi
- Nefehâtü’l-üns — Abdurrahmân Câmî (Lâmiî Çelebi tercümesi)
- eş-Şekāiku’n-Nuʿmâniyye — Taşköprîzâde Ahmed Efendi
- Kâmûsü’l-a‘lâm — Şemseddin Sâmî
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000041 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.