Hâcegân silsilesinde Ârif Rîvgerevî'nin halifesi olan Mâverâünnehirli şeyh; silsile ondan Hâce Ali Râmîtenî'ye geçmiştir.
Buhara'nın Vâbkenî nahiyesine bağlı İncîrfağnî köyünde doğdu. Geçimini gilkârlıkla, yani çamur ve sıva işçiliğiyle sağlardı.
Hâcegân'da zikrin biçimi zaman içinde değişmişti: Hâce Yûsuf Hemedânî hem «kalp zikri»ni hem «yüksek sesle zikri» caiz görmüş, Abdülhâlik Gucdüvânî ise nefesi tutmayı ve hafî zikri öne çıkarmıştı. Daha sonra aleni, yani cehrî zikir de yavaş yavaş benimsendi; Mahmûd İncîr Fağnevî ve Ali Râmîtenî zikrin iki türünü de caiz gördüler. Zikrin aşikâre mi kalpten mi yapılacağı tartışması, sonraki dönemde Mâverâünnehir'deki ve özellikle Doğu Türkistan ile Çin'deki sûfî silsileleri arasında pek çok düşmanlığa yol açtı.
Câmî, Fahreddin Ali Safî ve Kāni'ye göre 717'de vefat etti; Dârâ Şükûh ise vefatını 715'e yerleştirir.
Tesir Halkası — Vefatından sonra önce Emîr Hurd lakaplı Emîr Hüseyin Vâbkenevî onun halifeliğine getirildi; ardından «Hazret-i Azîzân» diye anılan Hâce Ali Râmîtenî Hâcegân şeyhliğine geçti. Râmîtenî, Emîr Hüseyin'den sonra Fağnevî'nin ikinci halifesi sayılır ve zikir konusunda kaynağın ifadesiyle «pîri gibi» cehrî zikre inanırdı.
Kerâmât
Aşağıdakiler kaynakta NAKİL olarak yer alan rivayetlerdir; atlas onları 'böyle olmuştur' diye değil, 'kaynaklar böyle nakleder' diye kaydeder.
Hızır'ın, Ali Râmîtenî'yi öğrencilik için Mahmûd İncîr Fağnevî'nin yanına yönlendirdiği meşhurdur. Alâüddevle Simnânî bu konuyu Râmîtenî'ye sorduğunda Râmîtenî açık bir cevap vermekten kaçınmıştır. (Kaynak: Dânişnâme-i Cihân-ı İslâm, «Râmîtenî, Ali»)
Çok Görüşlü Görüşler
Vefat tarihi — Câmî, Fahreddin Ali Safî ve Kāni' vefatı 717 yılına, Dârâ Şükûh ise 715 yılına yerleştirir. Atlasın mevcut kaydı başka bir kaynaktan gelen çok daha erken bir yıl taşır; bu yıl açılan kaynaklarda yer almaz. Atlas tarafların hiçbirini tercih etmez; fark ilim heyetine bildirilmiştir.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 12, s. 73, “FAĞNEVΔ maddesi
- Dānešnāme-ye Jahān-e Eslām (Dânişnâme-i Cihân-ı İslâm · Encyclopaedia of the World of Islam) — Afsāne Monfared · c. 16, “خواجگان، سلسله” maddesi
- Dānešnāme-ye Jahān-e Eslām (Dânişnâme-i Cihân-ı İslâm · Encyclopaedia of the World of Islam) — Saʿīd Ṭāvūsī Masrūr · c. 19, “رامیتنی، علی” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000845 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.