I. Murad devrinde dinî, edebî ve aklî ilimler alanında ün yapmış âlimlerden; Aksaray Zincirli Medresesi'nin müderrisi.
Asıl adı Mehmed'dir. Soyu dördüncü kuşakta Fahreddin er-Râzî'ye (ö. 606/1210) ulaşmaktadır. Doğum tarihi hakkında ayrıntılı bilgi yoktur.
Hayatını ve ilmî faaliyetlerini Aksaray'da sürdürdü; burada Zincirli Medresesi'nde müderrislik yaptı.
Vefat tarihi ihtilâflıdır: Bursalı Mehmed Tâhir 791 (1388-89), Brockelmann 1377, Adnan Adıvar ise 1388 yılını kaydeder.
Tesir Halkası — Derslerinde talebelerini üç gruba ayırırdı: yürüyerek ders alanlar (meşşâiyyûn), revakta ders yapanlar (revâkıyyûn) ve medrese içinde ders görenler. Yetiştirdiği talebeler arasında Molla Fenârî ve Hasan Paşa Niksârî gibi meşhur âlimler bulunmaktadır.
Eserleri — Tefsir, hadis, fıkıh, ahlâk, edebiyat ve tıp alanlarında çok sayıda eser yazmıştır. Başlıcaları Şerhu'l-Îzâh, Hâşiye ale'l-Keşşâf, Hallü'l-Mûcez, Keşfü'l-i'râb ve Ahlâk-ı Cemâlî'dir.
Çok Görüşlü Görüşler
Vefat tarihinde üç ayrı kayıt vardır. Bursalı Mehmed Tâhir 791 (1388-89), Brockelmann 1377, Adnan Adıvar 1388 tarihini verir. Atlas birini seçip diğerlerini silmez; okuyucu ihtilâfın kendisini görmelidir (ilke 6).
Doğum tarihi TDV maddesinde yoktur. Kaynak, doğum tarihi hakkında ayrıntılı bilgi bulunmadığını açıkça söyler. Atlas künyesinde görünen 1313 doğum yılı bu maddeden gelmemektedir; kayda bağlı ikinci künye olan Evliyalar Ansiklopedisi'nden gelmiş olması muhtemeldir ve cilt/sayfa ile doğrulanması gerekir. Okuyucu, bu yılın biyografinin dayandığı kaynaktan gelmediğini bilmelidir (ilke 6).
Kaynaklar
- Evliyalar Ansiklopedisi · “CEMÂLEDDÎN AKSARÂYΔ maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Öz · c. 7, s. 308-309, “CEMÂLEDDİN AKSARÂYΔ maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000064 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.
Dış kayıtlar: TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi