Alâeddîn Ali Esved Karahisârî

Alâeddîn Ali Esved Karahisârî, halk arasında "Kara Hoca" lakabıyla tanınan bir velî ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimidir. Asıl adı Ali bin Ömer'dir. İlk tahsilini Karahisar'da görmüş, ardından ilmini ilerletmek için İran'a gitmiştir. Orada, Fahreddîn er-Râzî'nin ilim geleneğinden beslenen âlimlerden ders alarak tahsilini derinleştirmiştir. Memleketine döndüğünde, dönemin Osmanlı Sultanı Orhan Gâzi tarafından İznik'te bir camiye vaiz olarak tayin edilmiştir. Daha sonra Molla Tâceddîn'in vefatı üzerine boşalan görev kendisine verilmiş ve medresede müderrisliğe yükseltilmiştir. Yetiştirdiği talebeler arasında, sonradan Osmanlı Devleti'nin ileri gelen kadıları ve devlet adamları olan kişiler bulunur; bunların arasında meşhur Şeyhülislâm Şemseddîn Fenârî ile vezir Çandarlı Kara Halîl de sayılır. Bu yönüyle Osmanlı'nın erken döneminde devletin idarî ve ilmî kadrolarını besleyen önemli bir hoca olmuştur. Kaynaklarda nakledilen bir hadiseye göre, Orhan Gâzi kendisine kadı-müşavir olarak hizmet edebilecek ehil bir talebe istemek üzere bizzat Kara Hoca'yı ziyaret etmiştir; bu hadise, onun ilmî otoritesinin devlet katındaki itibarını göstermesi bakımından anlamlıdır. Böylece hem şahsî ilmî birikimi hem de yetiştirdiği talebelerle Osmanlı ilim geleneğinin teşekkül döneminde belirleyici bir yere sahip olmuştur. Bu özellikleriyle Anadolu'da Hanefî fıkhının ve medrese geleneğinin Osmanlı topraklarında kökleşmesinde rol oynayan âlimlerden biri olarak değerlendirilir. 1397 (H.800) senesinde vefat etmiş ve İznik'in Şerefzâde mahallesindeki türbesine defnedilmiştir. Hayatı ve ilmî kişiliği, Osmanlı dönemine ait pek çok biyografik ve tarihî kaynakta kayıt altına alınmıştır.