Ahmed Şemseddin Marmaravî (Yiğitbaşı Velî)

Halvetiyye'nin Ahmediyye kolunun kurucusu; Yiğitbaşı lakabıyla tanınan mutasavvıf ve müellif.

839 (1435) yılında Akhisar yakınlarındaki bir köyde doğdu. İlk eğitimini Halvetî şeyhi olan babası İsâ Halîfe'den aldı. Zâhirî ilimleri tahsil ettikten sonra Uşak yakınlarındaki Kabaklı köyünde bulunan Halvetî mürşidi Alâeddin Uşşâkī'den istifade etti.

Daha sonra Manisa'ya yerleşti ve burada mürid yetiştirmeye başladı. Tarikatlar arasındaki ihtilâfları bir sonuca bağlamak üzere İstanbul'a gitmesi ve bunu başarması üzerine kendisine Yiğitbaşı (fetâ'l-fityân) lakabı verildi. Şeyhi Alâeddin Uşşâkī'nin vefatından sonra onun yerine geçti ve Manisa'da irşad faaliyetini sürdürdü.

910 (1504) yılında vefat etti.

Tesir Halkası — Halvetiyye'nin Ahmediyye kolu ona nisbet edilir. Bu kol kendisinden sonra dört şubeye ayrılmıştır: Ramazâniyye, Sinâniyye, Uşşâkıyye ve Mısriyye. Böylece tesiri tek bir tekkeyle sınırlı kalmamış, Halvetiyye'nin Anadolu ve Rumeli'deki yayılmasında başlıca kanallardan biri hâline gelmiştir.

Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Risâleleri tasavvufun hem nazarî hem amelî yanını birlikte işler: sıfatullah, mürşid-i kâmil, mahabbetullah, âlem, tecellî, rü'yetullah ve nefis gibi konuları manzum olarak; itikad, şeriat, telkin, zikir, tevhid ve insanın hakikatleri gibi konuları mensur olarak anlatır. Müridler için sadeleştirilmiş bir metin yazmış olması, yazdığı şeyin okunmasını gözettiğini gösterir.

Eserleri — On bir risâlesi tesbit edilmiştir. 1. Câmiu'l-esrâr (manzum; sıfatullah, mürşid-i kâmil, mahabbetullah, âlem, tecellî, rü'yetullah ve nefis konuları). 2. Risâle-i Tevhîd (mensur; itikad, şeriat, mâye, telkin, zikir, tevhid ve hakāik-ı insân). 3. Keşfü'l-esrâr (müridler için sadeleştirilmiş mensur metin). 4. Ravzatü'l-vâsılîn (tevhid soruları ve rüya tabiri). 5. Atvâr-ı Seb'a (seyrüsülûk merhalelerinin açıklaması). 6. Risâletü'l-hüdâ (tasavvufî nasihatler). 7. Kenzü'l-hakāyık (Allah'ın sıfatları). 8. Hurde-i Tarîkat (tarikat âdâbı). 9. Tabakātü'l-evliyâ (abdal, evtâd ve gavs hakkında). 10. Mukaddimetü's-sâliha (ehl-i sünnet, müttakiler, zâhidler, şeyh-mürid halleri). 11. İrfânü'l-maârif (zâhir ve bâtın ulemâsının irşad usulleri).

Türbesi ve Külliyesi — Manisa'nın Seyyid Hoca mahallesindedir. Türbesinin yanında bir tekkesi bulunuyordu; yıkılan tekkenin yerine Yiğitbaşı Vakfı tarafından bir mescid inşa ettirilmiştir.