Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin dokuzuncu imamı.
Tam adı Ebû Ca'fer Muhammed b. Alî er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım b. Ca'fer es-Sâdık'tır. 195 yılı 19 Ramazan'ında (15 Haziran 811) Medine'de doğdu.
Cömertliği sebebiyle Cevâd diye anıldı; ayrıca Takī, Münteceb, Necîb, Murtazâ ve Kāni' lakaplarıyla bilinir. Muhammed el-Bâkır'dan ayırt edilmek için Ebû Ca'fer es-Sânî denilmiştir.
Babası Ali er-Rızâ 203 (818) yılında vefat ettiğinde henüz yedi yaşındaydı.
Abbâsî halifesi Me'mûn onu Bağdat'a getirdi ve ilmine değer vererek kızı Ümmü'l-Fazl ile evlendirdi; bu evliliğe Abbâsî ailesi itiraz etmişti. Bağdat'ta sekiz yıl kaldı ve bu süre içinde ilmî münazaralara katıldı; bunların en meşhuru kadı Yahyâ b. Eksem ile yaptığıdır.
Halife Mu'tasım'ın daveti üzerine Bağdat'a döndükten sonra, 220 yılı Zilkade ayında (25 Kasım 835) yirmi dört yaşlarında vefat etti.
Tesir Halkası — Çocukları Ali el-Hâdî, Mûsâ, Fâtıma ve Ümâme'dir; oğlu Ali el-Hâdî İsnâaşeriyye'nin onuncu imamıdır. Dağınık hâldeki rivayetleri sonradan Azîzullah el-Utâridî tarafından Müsnedü'l-İmâm el-Cevâd adıyla derlenmiştir.
Türbesi ve Külliyesi — Dedesi Mûsâ el-Kâzım'ın yanına, Kâzımiye'ye defnedilmiştir; burası bugün bir ziyaretgâhtır.
Çok Görüşlü Görüşler
🔴 KÜÇÜK YAŞTA İMÂMET TARTIŞMASI. Babası vefat ettiğinde yedi yaşında olması Şiî çevrelerde büyük bir tartışma başlattı: bazıları dinen mükellef bile olmayan bir çocuğa imam olarak itaat edilemeyeceğini söyledi; Vâkıfiyye ve başka bazı fırkalar bu sebeple onun imâmetini kabul etmedi. Atlas bu tartışmada taraf tutmaz (kural #9 ilke 3 ve ilke 5).
Vefatının sebebi. Hanımı yahut halife tarafından zehirlendiğine dair iddialar bulunmakla birlikte kaynak, bu iddiaların Şiî kaynaklarca da güvenilir sayılmadığını kaydeder.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA)
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Öz · c. 30, s. 512-513, “MUHAMMED el-CEVÂD” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000279 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.