Lâmiî Çelebi

Asıl ismi Mahmûd olan, 'Lâmiî Çelebi' adıyla meşhur olan zat, 1472 (H.877) yılında Bursa'da doğdu. Âlim, velî ve şair olarak tanınır; ilim ve edebiyattaki yetkinliği dolayısıyla 'Câmî-i Rûm' diye anılmıştır. Babası, Sultan İkinci Bâyezîd'in hazine defterdârı Osman Çelebi, annesi Dilşâd Hâtun'dur. Dedesi, Yeşil Câmi ve Yeşil Türbe'nin iç nakışlarını yapan meşhur sanatkâr Nakkâş Ali Paşa'dır. Molla Ehâveyn ile Molla Muhammed bin Hasanzâde'den tefsir, hadis ve fıkıh öğrendi; tasavvufta İstanbul'da Seyyid Emîr Ahmed Çelebi'ye intisap etti. Mevlânâ Câmî'nin 'Nefehât-ül-Üns' ve 'Şevâhid-ün-Nübüvve' adlı eserlerini Türkçeye çevirdi; Fettâh Nişâbûrî'nin 'Hüsn-i Dil'ini tercüme ederek Yavuz Sultan Selîm'e takdim etti. Diğer eserleri arasında Şeref-ül-İnsan, Resâil, Risâle-i Tasavvuf, Münâzarât-i Behâr ü Şitâ, Şerh-i Dibâce-i Gülistan, Münşeât-i Mekâtip, İbretnâme, Mevlid-ir-Resûl, Maktel-i İmâm Hüseyin, Şem'u Pervâne, Gûy ü Çevgân, Ferhatnâme, Lügât-ı Manzûme ve Dîvân-ı Eş'ar bulunur. 1512'de dört bin akçelik bir vakıf kurdu. Kaynaklarda nakledildiğine göre Şeyh Rüstem Halîfe, gözü ağrırken yolda karşılaştığı bir kimsenin (kendisine göre Hızır'ın) tavsiyesiyle müekked sünnetlerin son rekâtlerinde Mu'avvizeteyn okuyup şifa bulmuş; Lâmiî Çelebi de aynı şekilde davranarak gözünü iyileştirmiştir. 1531 (H.938) yılında Bursa'da vefat etti. Dedesi Nakkâş Ali'nin yaptırdığı mescidin avlusuna defnedildi; bugün yalnızca baş taşı kalan mezarında girift sülüsle 'El-merhûm Şeyh Lâmiî bin Osman' yazısı bulunmaktadır.