Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin altıncı imamı ve Ca'feriyye'nin adını aldığı zat.
Tam adı Ebû Abdillâh Ca'fer b. Muhammed el-Bâkır b. Alî Zeynelâbidîn'dir. Soyu baba tarafından Hz. Ali'ye, anne tarafından Hz. Ebû Bekir'e ulaşır: annesi Ümmü Ferve, Hz. Ebû Bekir'in torunu olan Kāsım b. Muhammed'in kızıdır.
Medine'de 80 (699) yahut 83 (702) yılında doğdu.
Lakaplarının en meşhuru Sâdık'tır; ayrıca Sâbir, Fâzıl, Tâhir ve Âtır diye de anılmıştır.
İlk tahsilini babası Muhammed el-Bâkır'dan ve dedesi Zeynelâbidîn'den aldı.
Devrin siyasî baskısından uzak durmayı tercih ederek siyasetten tamamen çekildi, Medine'de ilimle meşgul oldu ve amcazadelerinin isyanlarına muhalefet etti.
148 yılında (765) vefat etti.
Tesir Halkası — Ders halkasında yetişenler arasında Mâlik b. Enes, Süfyân es-Sevrî, Ebû Hanîfe ve Câbir b. Hayyân anılır; böylece hem fıkıh hem de tabiat ilimleri geleneğine dokunmuştur. Oğlu İsmâil'in kendisinden önce ölümünden sonra Şîa, İsmâiliyye ve İsnâaşeriyye olmak üzere iki kola ayrılmıştır.
Eserleri — Kendisine Misbâhu'ş-şerîa, Tefsîrü'l-Kur'ân ve Kitâbü'l-Cefr gibi metinler nisbet edilmiştir; ancak kaynak, bu nisbetlerin büyük ölçüde şüpheli olduğunu belirtir.
Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.
Çok Görüşlü Görüşler
Doğum tarihi tek değildir: kaynak 80 (699) ve 83 (702) yıllarını birlikte verir.
🔴 ŞÎA'NIN İKİYE AYRILMASI. Oğlu İsmâil'in erken ölümünden sonra imâmetin kime geçtiği meselesinde Şîa İsmâiliyye ve İsnâaşeriyye olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Atlas bu ayrılıkta taraf tutmaz; her iki kolun da onu imam kabul ettiğini kaydetmekle yetinir (kural #9 ilke 3 ve ilke 5).
Kitap nisbetleri şüphelidir. Kaynak, adı geçen metinlerin ona aidiyetinin büyük ölçüde şüpheli olduğunu açıkça söyler; atlas bu metinleri "ona nisbet edilen" kaydıyla anar, kesin olarak ona ait saymaz (kural #9 ilke 2 ve ilke 6).
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) · c. 7, s. 1-3, “Câfer es-Sâdık” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Öz · c. 7, s. 1-3, “CA'FER es-SÂDIK” maddesi
- TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) — Mustafa Fayda · c. 7, s. 387, “CENNETÜ'l-BAKĪ'” maddesi
Bu kaydın kaynakları aşağıdadır (Kaynak Zorunluluğu).
Bu kayıtta bir hata mı gördünüz? Kaynağıyla düzeltme önerin
Kalıcı kimlik: EA-Z-000157 · bu adres kaydın adı değişse de aynı kayda gider; atıfta bunu kullanın.