Manevî Coğrafyanın Dijital Atlası
1177 kayıt · Sayfa 46/50
Şeyh
Diyarbakır Sur ilçesi Melikahmet Mahallesi'nde Tabakhane (Şeyh Yûsuf) Camii avlusundaki türbede medfun olduğu kabul edilen velîdir; cami adını bu türbeden almıştır. Akkoyunlu döneminde Hemedân'dan gelip şehre yerleşmiş bir şeyh olduğu rivayet edilir. (Ahmed Yesevî'nin hocası, kabri Merv'de bulunan meşhur Türkistanlı sûfî Yûsuf el-Hemedânî'den ayrı bir zat olarak yerel gelenekte anılır.)
Şeyh
Halk arasında 'Sarı Saltuk Türbesi' olarak bilinen, Urfa Kapı karşısındaki türbede medfun olduğu kabul edilen Gülşeniyye tarikatına mensup şeyhtir. Kaynaklarda 'Sarı Sâdık' lakabıyla anılan, İbrâhim Gülşenî'nin halifelerinden Şeyh Sâdık Ali Efendi'nin (ö. 961/1553) burada medfun olduğu belirtilir.
Nebî / Aleyhisselâm
Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen (En'âm 86, Sâd 48) peygamberlerdendir. Diyarbakır Eğil'deki kabri, Hz. Zülkifl ile birlikte Dicle Barajı sebebiyle Eylül 1995'te Eğil Kale Mahallesi'ndeki Nebî Harun Tepesi'ne nakledilmiştir.
Nebî / Aleyhisselâm
Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen (Enbiyâ 85, Sâd 48) peygamberlerden olduğu kabul edilir. Diyarbakır'ın Eğil ilçesindeki türbesi, Dicle Barajı gölü altında kalacağı için kabri Eylül 1995'te (13-16 Eylül) Eğil Kale Mahallesi'ndeki Nebî Harun Tepesi'ne (Ziyaret Tepesi) nakledilmiştir. Halk arasında en çok ziyaret edilen inanç merkezlerindendir.
Hazret
Rivayete göre ünlü sahâbî kumandan Hâlid bin Velîd'in oğlu olup, Hz. Ömer döneminde İyâz bin Ganm komutasındaki ordunun Diyarbakır (Âmid) fethi sırasında (h. 17 / m. 639 dolayları) şehit düşen sahâbîlerdendir. Kendisiyle birlikte fetihte şehit olan sahâbîler İçkale'deki Hz. Süleyman (Kale / Nâsıriyye) Camii'nin batı duvarına bitişik türbede medfundur; yapı '27 Sahâbe Türbesi' olarak da anılır.
Hazretleri
15. yüzyılda yaşamış Türk mutasavvıf ve şair; Akşemseddin'in talebesi ve halifesidir. En önemli eseri yaklaşık 4.250 beyitlik 'Vahdetnâme' (1460) olup 'Münyetü'l-ebrâr' ve 'Tercüme-i Kasîde-i Bürde' gibi eserleri vardır. 888/1483'ten sonra vefat etmiş, Afyonkarahisar merkezde Kasım Paşa'nın yaptırdığı Mısrî Camii yanındaki türbesinde defnedilmiştir.
Hazretleri
Mevlevî şeyhi ve divan şairi; Semâî Mehmed Çelebi adıyla da bilinir, Mevlânâ soyundandır. Afyonkarahisar Mevlevîhânesi'nde postnişin olarak Afyon'u Konya'dan sonra Mevleviliğin en önemli merkezi hâline getirmiş, Anadolu ve dışında pek çok mevlevîhane kurmuştur. Kabri Afyon Mevlevîhânesi'ndedir (vefatı için 936/1529 tarihi kabul edilir).
Mevlevî şeyhi ve müellif olup 1102/1690'da Kütahya Mevlevîhânesi şeyhliğine tayin edilmiş ve burada kırk altı yıl şeyhlik yapmıştır. Mevlevîliğe dair Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân adlı tezkireyi kaleme almıştır; 1148/1735'te vefat etmiş ve Kütahya Mevlevîhânesi'nde (Dönenler Camii) defnedilmiştir.
Kütahya'da doğan XVII. yüzyıl mutasavvıf-şairlerindendir. Babası Kütahya müftüsü ve Ümmî Sinân halifesi Müftü Derviş Ahmed Efendi'dir. Tecellî, devir nazariyesi ve insân-ı kâmil gibi tasavvufî konuları işleyen şiirleriyle tanınır. Kütahya Meydan mahallesindeki Musallâ Kabristanı'na defnedilmiş, kabri üzerine türbe yapılmıştır.
Germiyanoğulları ve erken Osmanlı dönemi Kütahya'sının önde gelen âlim ve kadılarından olup Germiyan beylerine danışmanlık yapmıştır. Adına yaptırdığı külliye (cami, türbe, zâviye, medrese ve kütüphane) 825/1422 vakfiyesiyle belgelidir; vefatından sonra külliyesindeki türbeye defnedilmiştir.
Hazret
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî soyundan gelen Mevlevî şeyhi olup Kütahya Mevlevîhânesi'nin (Erguniyye Dergâhı) ilk postnişîni ve şeyhidir. Dergâhın haziresine (bugünkü Dönenler Camii) defnedilmiştir.
Sultan
Anadolu'nun gezgin (kalenderî geleneğine mâl edilen) erenlerinden. Adına Anadolu'nun pek çok yerinde (İstanbul Üsküdar, Afyon, Manisa, Aydın vd.) türbe ve makam bulunur; Manisa Horoz köyündeki yapı bir makam olarak anılır. Asıl kabrinin yeri ihtilaflı olduğundan kesin koordinat verilmemiştir.
Hazretleri
Saruhanoğlu İshak Çelebi döneminde Manisa'da yaşamış Halvetiyye tarikatı şeyhi. İshak Çelebi'nin bağışladığı arazi üzerine zaviyesi kurulmuş, zaviyesi için 773/1371 tarihli vakfiye düzenlenmiştir; türbesi Manisa Şehzadeler ilçesinde, 'ağlayan kaya' (Niobe) mevkii yakınında bulunur.
Hazretleri
Akhisar'da yaşamış, Bayramiyye tarikatının kendisine nisbet edilen İseviyye kolunun pîri kabul edilen mutasavvıf. Oğlu İlyas (İbn Îsâ) da mutasavvıf-şairdir. Vefatından sonra adına Akhisar'da cami ve türbe yapılmış olup mahalle de onun adını taşır; Akhisar'da medfundur.
Hazretleri
Akhisar'ın Marmara nahiyesinde doğan, Halvetiyye tarikatının Ahmediyye (orta kol) şubesinin kurucusu mutasavvıf. Tasavvufî eğitimini Halvetî şeyhi Alâeddin Uşşâkī'den tamamladı; 'Yiğitbaşı' lakabıyla tanınır. Hayatının büyük kısmını Manisa'da irşad faaliyetiyle geçirdi, sade Türkçeyle eserler verdi ve Manisa'da vefat etti.
kuddise sirruh
Urfa'da 1783'te doğmuş, Kâdiriyye'nin Halîliyye kolunun şeyhi olmuş zat. Mevlid-i Halil (Dergâh) Camii'ndeki tekkede uzun yıllar (yaklaşık 70 sene) irşad faaliyeti yürütmüş, 1883'te vefat etmiştir. Türbesi Mevlid-i Halil Camii avlusundaki hazîrede yer alır ve içinde aile fertleriyle birlikte sekiz kabir bulunur.
kuddise sirruh
XII. yüzyılda Harran'da yaşamış büyük mutasavvıf. Döneminin en saygın şeyhlerinden olmuş; Nûreddin Mahmud Zengî ve Selâhaddin Eyyûbî tarafından ziyaret edilmiştir. 581/1185'te Harran'da vefat etmiş, türbesi Harran surlarının dışında (kuzeybatısında) bir kabristanda yer alır.
aleyhisselâm
Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen peygamberlerdendir. İslâmî halk geleneğinde makamı, Hz. Eyyüb'ün türbesiyle aynı köyde (Viranşehir, Eyyüpnebi) yer alır; türbenin yaklaşık 500 m güneybatısında bulunan ve asırlardır Elyesa makamı olarak ziyaret edilen yerin, Şanlıurfa Valiliği tarafından yeniden inşa edildiği belirtilir.
aleyhisselâm
Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen, sabrıyla anılan peygamberdir. İslâmî gelenekte makamı ve türbesi Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesine bağlı Eyyüpnebi köyünde, köyün kuzeyindeki höyüğün eteğinde, adını taşıyan caminin doğusundaki kabristanda yer alır. Aynı bölgede, hastalığı sırasında ona sabırla refakat eden hanımı Rahime Hatun'un makamı (türbenin yaklaşık 500 m kuzeybatısında) bulunur. Türbe Şanlıurfa Valiliği tarafından yeniden inşa/restore edilmiştir.
Hazretleri
XIII-XIV. yüzyılda yaşamış, Türkçe ilâhîleriyle Anadolu tasavvuf edebiyatının kurucu ismi sayılan mutasavvıf şair. Bir belgeye göre 638 (1240-41) doğmuş, seksen iki yıl yaşayıp 720'de (1320) vefat etmiştir. Mürşidi Tapduk Emre'nin tekkesinde yıllarca hizmet etmiştir. Kabrinin yeri tartışmalıdır; Eskişehir Sarıköy ile birlikte Karaman'daki Yunus Emre Camii bitişiğindeki türbe en çok kabul gören iki mevkidir.
Hazretleri
8. yüzyılda Emevîler döneminde Bizans'a karşı yapılan sınır gazâlarında ün kazanmış efsanevî gazi. Gerçek adının Abdullah, 'Battal' lakabının ise kahramanlığına işaret eden bir sıfat olduğu rivayet edilir; rivayete göre 740 dolaylarında Anadolu'daki bir seferde şehit düşmüştür. Eskişehir'in Seyitgazi ilçesindeki türbesi, Selçuklu döneminde yaptırılan külliyenin merkezinde yer alır.
(k.s.)
Sivaslı Nakşibendî-Hâlidî mürşidi. Tokat'ta Mustafa Hâkî ve ardından Mustafa Takî'nin yanında seyrü sülûkünü tamamlayıp hilâfet aldı. 2 Ağustos 1969'da Sivas'ta vefat etti ve Sivas Ulucamii hazîresine defnedildi.
Battal Gâzi'nin silah arkadaşı gâzi dervişlerden olup, kaynaklarda Emevî dönemi gazisi olarak geçer; 731 (h. 113) yılında Bizanslılara karşı cihad ederken Sivas yakınlarında şehîd düştüğü rivayet edilir. Sivas halkı arasında sahâbeden sayılması yaygın bir halk geleneği olmakla birlikte tarihî kayıtlar onu tâbiîn/gazi tabakasında gösterir. Türbesi Kılavuz mahallesinde, halkın 'Yukarı Tekke' dediği kayalık üzerindedir.
(Kara Şems)
1520'de Zile'de doğan, asıl adı Ahmed olan âlim, şair ve mutasavvıf. Halvetiyye tarikatının Şemsiyye (sonradan Sivâsiyye) kolunun kurucusudur. 1597'de Sivas'ta vefat etti ve Meydan Camii hazîresine defnedildi; türbesi önemli bir ziyaretgâhtır. Mevlid, Menâkıb-ı Çehâr Yâr-ı Güzîn ve Dîvân gibi eserleri vardır.
