Şehir

Medine Evliyaları ve Türbeleri

44 kaynaklı kayıt · 4 doğrulanmış konum

Atlasta Medine için 44 kayıt bulunuyor. Her kaydın kaynağı ve inceleme durumu kendi sayfasında yazar. Dağılım: 22 Ehl-i Beyt · 11 Sahâbe · 8 Şehîd · 2 Tâbiîn.

Medine haritası

Medine kayıtları

Peygamber Ailesi

İsmâil b. Câfer es-Sâdık

(rahimehullâh)

İsmâil b. Câfer es-Sâdık, altıncı imam Câfer es-Sâdık'ın en büyük oğludur; annesi Fâtıma bint Hüseyin b. Ali el-Esrem'dir. İsmâilî gelenekte merkezî bir şahsiyettir: bu kola göre imâmet babası Câfer'den oğlu İsmâil'e (ve sonra onun oğlu Muhammed b. İsmâil'e) geçmiştir; bu yönüyle İsmâiliyye'nin adını aldığı imamdır. İsnâaşeriyye (On İki İmam) geleneğinde ise imâmet İsmâil'in kardeşi Mûsâ el-Kâzım ile devam etmiştir; çünkü İsmâil babasının sağlığında, yaklaşık 138 (755) yılı civarında Medine'de vefat etmiştir. Câfer es-Sâdık'ın, oğlunun öldüğünü inkâr edenlere karşı şahitler huzurunda oğlunun yüzünü açtığı ve bunun 'bedâ' kavramıyla ilişkilendirildiği meşhurdur. Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiş; kabri üzerine Fâtımîler döneminde yapılan kubbeli türbe 1925-26 Bakî yıkımlarında kaldırılmıştır. Azınlık bir İsmâilî rivayeti onun babasından sonra yaşadığını ve Suriye'deki Selemiye'de defnedildiğini ileri sürer; bu mezhebî bir görüş olarak kaydedilir.

İmam Mâlik b. Enes

İmâmü Dâri'l-Hicre (rahimehullâh)

İmam Mâlik b. Enes el-Asbahî, dört Sünnî fıkıh mezhebinden Mâlikî mezhebinin imamı ve Medine ehl-i hadis ekolünün önderidir. Medine'de doğup büyüdü; ömrü boyunca burada yaşadığı için 'İmâmü Dâri'l-Hicre' (Hicret Yurdunun İmamı) diye anılır. Hadis ve fıkıhta otorite kabul edilen el-Muvatta' adlı eserinin müellifidir; bu eser, Medine halkının amelini esas alan metoduyla İslam hukuk tarihinin en erken ve en etkili derlemelerindendir. Nâfi (mevlâ İbn Ömer) ve Zührî gibi âlimlerden ilim aldı; İmam Şâfiî dâhil pek çok talebe yetiştirdi. İlme ve hadise gösterdiği hürmet, Medine'de Hz. Peygamber'in şehrinde bineğe binmekten kaçınması gibi tutumlarıyla meşhurdur. Hicrî 179 (7 Haziran 795) yılı Rebîülevvelinin 14'ünde, kısa bir hastalığın ardından yaklaşık 85 yaşında Medine'de vefat etti; cenaze namazını Medine valisi kıldırdı. Cennetü'l-Bakî kabristanına, Hz. Peygamber'in halası Safiyye'nin kabri yakınına defnedildi. Kabri üzerindeki, Sultan II. Abdülhamid döneminde yenilenen kubbe 1926'da türbe yapılarına karşı yürütülen kampanyada kaldırılmıştır; kabir yeri bugün bilinmekle birlikte işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Rukiyye bint Muhammed

(radıyallâhu anhâ)

Rukiyye bint Muhammed, Hz. Peygamber ile ilk eşi Hz. Hatice'nin kızıdır; yaklaşık 601 yılında Mekke'de doğdu. Önce Ebû Leheb'in oğlu Utbe ile nişanlanmış, Tebbet (Mesed) sûresinin inmesinin ardından bu nişan bozulmuştur. Daha sonra ileride üçüncü halife olacak Hz. Osman b. Affân ile evlendi; onunla önce Habeşistan'a, ardından Medine'ye hicret etti. Abdullah adında bir oğulları olmuş, çocuk küçük yaşta vefat etmiştir (yaklaşık 4/625). Rukiyye kızamık veya humma olarak nakledilen bir hastalığa yakalanarak, Bedir zaferinin haberinin Medine'ye ulaştığı sırada, hicretin 2. yılı Ramazanında (Mart 624) yaklaşık 22-23 yaşlarında vefat etti. Hz. Peygamber Bedir'de bulunduğundan, Medine'de ona bakmak için kalan Hz. Osman cenaze namazını kıldırmış, yıkanmasını Ümmü Eymen üstlenmiştir. Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedilmiştir. Defin yeri klasik kaynaklarda ittifakla nakledilir; ihtilaflı ya da folklorik değildir. Kabri, Bakî'deki diğerleri gibi bugün işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Ümmü Külsûm bint Muhammed

(radıyallâhu anhâ)

Ümmü Külsûm bint Muhammed, Hz. Peygamber ile Hz. Hatice'nin kızıdır; Mekke'de doğmuştur. Önce Ebû Leheb'in bir oğluyla nişanlanmış, Tebbet (Mesed) sûresinin inmesinin ardından bu nişan bozulmuştur. Kız kardeşi Rukiyye'nin hicretin 2. yılında vefatından sonra, Hz. Peygamber Ümmü Külsûm'ü Hz. Osman b. Affân ile evlendirmiştir (nikâh yaklaşık 3/624). Hz. Peygamber'in iki kızıyla evlenmesi sebebiyle Hz. Osman 'Zinnûreyn' (iki nur sahibi) lakabıyla anılmıştır. Bu evlilikten çocukları olmamıştır. Ümmü Külsûm hicretin 9. yılı Şâbanında (Kasım/Aralık 630) yaklaşık 27 yaşında vefat etmiştir. TDV'ye göre Hz. Peygamber onun defni sırasında insanın topraktan yaratıldığını, ona döneceğini ve ondan çıkarılacağını ifade etmiştir. Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedilmiştir. Hz. Peygamber'in 'bir kızım daha olsaydı onu da Osman'a verirdim' dediği rivayet edilir. Defin yeri klasik kaynaklarda ittifakla nakledilir; ihtilaflı ya da folklorik değildir.

Peygamber Ailesi

Zeyneb bint Muhammed

(radıyallâhu anhâ)

Zeyneb bint Muhammed, Hz. Peygamber ile Hz. Hatice'nin en büyük kızıdır; nübüvvetten önce, yaklaşık 600 yılında Mekke'de doğdu. Hz. Hatice'nin isteğiyle teyzesinin oğlu Ebü'l-Âs b. Rebî ile evlendi; bu evlilikten Ali (küçük yaşta öldü) ve Ümâme adlı iki çocuğu oldu. Eşi Bedir'de esir düştüğünde, fidye olarak annesi Hatice'nin gerdanlığını göndermiş; Hz. Peygamber çok duygulanarak onu serbest bıraktırmıştır; bu sebeple 'gerdanlık sahibesi' (Sâhibetü'l-kılâde) diye anılır. Medine'ye hicreti sırasında Kureyş tarafından saldırıya uğramış, devesinden düşürülmüş ve çocuğunu düşürmüştür; yıllar sonra, hicretin 8. yılı Safer ayının sonunda (629), yaklaşık 31 yaşında ölümü bu yaralanmaya bağlanmış ve bazı kaynaklar onu şehid saymıştır. Hz. Peygamber cenaze namazını kıldırmış ve kabrine inerek derin üzüntüsünü göstermiştir. Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedilmiştir. TDV, onun Şam veya Kahire'ye defnedildiğine dair rivayetlerin yanlış olduğunu, bu karışıklığın torun kuşağındaki adaşı Zeyneb bint Ali ile ilgili olduğunu açıkça belirtir.

Peygamber Ailesi

Abdullah b. Ca'fer et-Tayyâr

Bahrü'l-Cûd (radıyallâhu anh)

Abdullah b. Ca'fer b. Ebî Tâlib el-Hâşimî, Mûte şehidi Ca'fer-i Tayyâr ile Esmâ bint Umeys'in oğlu ve Hz. Ali'nin yeğenidir. Hicret sırasında Habeşistan'da doğmuş, küçük yaşta Medine'ye getirilmiş; Hz. Peygamber'i görüp ona arkadaşlık eden son Hâşimî sahâbî olduğu rivayet edilir. Hz. Ali ve Hz. Fâtıma'nın kızı, Resûlullah'ın torunu Zeyneb bint Ali ile evlenmiştir; çocukları arasında Ali, Avn, Abbas ve Ümmü Külsûm vardır. Zeyneb, kardeşi Hüseyin'in izniyle Kerbelâ'ya gitmiştir. Hz. Ali'nin yanında Cemel ve Sıffîn savaşlarına katıldı. Çağının en cömert Arabı sayılan Abdullah, 'Bahrü'l-Cûd' (cömertlik denizi) diye anılır; eli açıklığı dillere destan olmuştur. Tercih edilen görüşe göre 80 (699-700) yılında Medine'de vefat etti (84, 85, 86, 90 rivayetleri de vardır). Medine valisi Ebân b. Osman cenazesinde bulunmuş, onu Bakî'ye defnedinceye kadar ayrılmamıştır. Cennetü'l-Bakî'ye, Akîl b. Ebî Tâlib ve Ebû Süfyan b. Hâris'in kabirleri yakınına defnedilmiştir. Defin yeri (Medine/Bakî) ihtilafsızdır.

Peygamber Ailesi

Ümmü Seleme (Hind bint Ebû Ümeyye)

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Ümmü Seleme, asıl adıyla Hind bint Ebû Ümeyye, Mahzûmoğulları'na mensup Kureyşli bir hanımdır. İlk eşi Ebû Seleme el-Mahzûmî ile birlikte hem Habeşistan'a hem de Medine'ye hicret etmiş, İslam'ın ilk muhâcir ailelerinden birini oluşturmuştur. Ebû Seleme'nin Uhud'da aldığı yaranın etkisiyle vefatının ardından, hicretin 4. yılında Hz. Peygamber ile evlenmiştir. Zekâsı, ferâseti ve isabetli görüşleriyle tanınır; Hudeybiye Antlaşması sırasında ashabın tereddüt ettiği anda verdiği isabetli tavsiye meşhurdur. Çok sayıda hadis rivayet etmiş, fıkıh ve siyer alanında önemli bir kaynak olmuştur. Hz. Peygamber'in hanımları arasında en son vefat eden kişi olduğu kabul edilir. Kaynakların çoğunluğuna göre 62 (681) yılında Medine'de vefat etmiş ve Cennetü'l-Bakî' Mezarlığı'na defnedilmiştir. Kabri, 1925-1926'daki düzenlemelerin ardından diğer Bakî' kabirleri gibi işaretsizdir.

Abdurrahman b. Avf

Radıyallâhu anh

Abdurrahman b. Avf ez-Zührî, cennetle müjdelenen on sahâbîden biri ve ilk Müslümanlardandır. Hz. Ebû Bekir'in davetiyle İslâm'a girdi, hem Habeşistan'a hem de Medine'ye hicret etti. Ticarette gösterdiği dürüstlük ve girişkenlikle büyük servet kazandı; cömertliğiyle tanınır, malının önemli kısmını Allah yolunda infak ederdi. Bedir başta olmak üzere bütün önemli gazvelere katıldı. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer dönemlerinde halifenin yakın istişare ettiği isimlerden oldu; bir dönem hac emirliği ve beytülmâl sorumluluğu üstlendi. Hz. Ömer suikaste uğradığında, kendisinden sonraki halifeyi belirleyecek altı kişilik şûra heyetine dâhil edildi ve bu süreçte hakemlik yaparak biate öncülük etti. Hicrî 32 (m. 652-654) dolaylarında Medine'de vefat etti ve Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedildi; cenaze namazını rivayete göre Hz. Osman veya Hz. Ali kıldırdı. Kabri, Bakî'deki diğer kabirler gibi bugün işaretsizdir.

Abdullah b. Mes'ûd

Radıyallâhu anh

Abdullah b. Mes'ûd el-Hüzelî, ilk Müslümanlardan, Kur'an ve fıkıh ilminin önde gelen sahâbî otoritelerindendir. İslâm'a girdiğinde Mekke'de Kâbe'nin yanında açıktan Kur'an okuyan ilk kişi olduğu rivayet edilir. Hz. Peygamber'e büyük yakınlığıyla bilinir; "sahibü's-sivâk ve'n-na'leyn" olarak anılırdı. Hem Habeşistan'a hem Medine'ye hicret etti, Bedir başta olmak üzere bütün gazvelere katıldı. Kıraat ve tefsir alanında derin bilgisiyle, Hz. Peygamber'in "Kur'an'ı dört kişiden alın" buyurduğu kişilerden biri oldu; Kûfe ekolünün ilim temelini atan isimdir. Hz. Ömer onu Kûfe'ye muallim ve beytülmâl sorumlusu olarak gönderdi. Hayatının sonuna doğru Medine'ye döndü ve hastalanarak altmış yaşını biraz geçmişken, hicrî 32 (m. 652-653) dolaylarında orada vefat etti. Cenaze namazını rivayete göre Hz. Osman veya Ammâr b. Yâsir kıldırdı ve Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedildi. Kabri, Bakî'deki diğer kabirler gibi bugün işaretsizdir.

Osman b. Maz'ûn

Radıyallâhu anh

Osman b. Maz'ûn el-Cumahî, İslâm'ı ilk kabul eden sahâbîler arasında yer alan, zühd ve takvâsıyla tanınan bir muhâcirdir. Mekke'de erken dönemde Müslüman oldu, Habeşistan'a hicret eden ilk kafilede yer aldı, ardından Medine'ye hicret etti. İbadete düşkünlüğü ve günahtan sakınmadaki titizliğiyle bilinirdi; rivayete göre dünya zevklerinden tamamen el çekmek isteyince Hz. Peygamber onu itidale çağırarak ailesine ve nefsine karşı da sorumlulukları bulunduğunu hatırlatmıştır. Hicretin 2. yılında Medine'de vefat etti ve Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedilen ilk muhâcir oldu. Hz. Peygamber onun başucuna bir taş koyarak "Bu, öncümüzün kabridir" buyurmuş; daha sonra vefat eden yakınları için de "öncümüz Osman b. Maz'ûn'un yanına" defnedilmelerini istemiştir. Bu yönüyle Bakî mezarlığının manevî açılışını temsil eden simge bir isimdir. Kabri, diğer bütün Bakî kabirleri gibi bugün işaretsizdir; mezar taşları ve türbeler kaldırılmış olduğundan tek tek kabirlerin yeri kesin olarak belirlenememektedir.

Peygamber Ailesi

Ümmü Külsûm bint Ali

(radıyallâhu anhâ)

Ümmü Külsûm bint Ali, Hz. Ali ile Hz. Fâtıma'nın kızı, Hz. Peygamber'in torunu ve Hasan, Hüseyin ile Zeyneb'in öz kız kardeşidir. Sünnî kaynaklara göre Hz. Ömer b. Hattâb ile evlenmiş (yaklaşık 17/638), bu evlilikten Zeyd ve Rukiyye adlı çocukları olmuştur. Hz. Ömer'in vefatından sonra amcaoğulları Avn b. Ca'fer, ardından Muhammed b. Ca'fer ile evlendiği rivayet edilir. Onun Hz. Ömer ile evliliği Sünnî kaynaklarda kabul edilirken Şiî âlimler arasında tartışmalıdır; bu sebeple konu nötr bir dille ve çok görüşlü olarak sunulur. Hicrî 41 (m. 661) yılında, oğlu Zeyd ile aynı gün Medine'de vefat etmiş; anne ve oğul için tek cenaze namazı kılınmış, namaza Hasan ve Hüseyin katılmıştır. Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedilmiştir. Şam'da (Bâbüssagîr) ona atfedilen bir kabir bulunduğu söylense de akademik kaynaklar bunun başka birine (kunyesi yine Ümmü Külsûm olan Zeyneb bint Ali'ye veya başka bir Ümmü Külsûm'a) ait olduğunu, kendisinin Medine'de defnedildiğini teyit eder.

Hanzale b. Ebû Âmir

Gasîlü'l-melâike (Meleklerin yıkadığı) — Uhud şehidi

Hanzale b. Ebû Âmir Amr b. Sayfî el-Ensârî el-Evsî, Medine'nin Evs kabilesine mensup bir sahâbîdir. Babası Ebû Âmir 'er-Râhib' (rahip) lakaplı, sonradan İslâm'a düşman olmuş bir Hanîf'ti; buna karşılık Hanzale Medine'ye hicretten sonra müslüman olmuştur. Uhud Gazvesi'nden (hicrî 3 / milâdî 625) bir gün önce Abdullah b. Übey'in kızı Cemîle ile evlenmiş, gerdek gecesinin ardından Resûlullah'ın müşriklere karşı sefere çıktığını duyunca cünüplük halinde, gusül yapmaya fırsat bulamadan orduya katılmıştır. Savaşta müşrik kumandanı Ebû Süfyân'a hücum ederek onu atından düşürmüş, fakat Ebû Süfyân'ın yardım çağrısı üzerine İbn Şe'ûb diye bilinen Şeddâd b. el-Esved tarafından şehid edilmiştir; yaklaşık 24 yaşındaydı. Resûlullah onun hakkında, 'Meleklerin Hanzale'yi gök ile yer arasında, gümüş kaplardaki yağmur suyuyla yıkadığını gördüm' buyurmuş; bunun üzerine sahâbe ona 'Gasîlü'l-melâike' (meleklerin yıkadığı) lakabını vermiştir. Oğlu Abdullah b. Hanzale de tanınmış bir sahâbî olup ileride Harre Vak'ası'nda Medineliler'e önderlik etmiştir. Hanzale, Uhud şehidleriyle birlikte Uhud Şehitliği'ne defnedilmiştir.

Sa'd b. Rebî'

Ensar'ın nakiblerinden, kâtip sahâbî — Uhud şehidi

Sa'd b. er-Rebî' b. Amr el-Hazrecî el-Ensârî, Medine'nin Hazrec kabilesine mensup bir sahâbîdir; annesi, Resûlullah'a biat eden kadınlardan Hüzeyle bint Utbe'dir. Câhiliye döneminde okuma yazma bilen az sayıdaki kişiden biri olup kâtiplik yapmış, İslâm'dan sonra da Peygamber'in kâtipleri arasında yer almıştır. Birinci ve İkinci Akabe biatlarına katılmış, Ensar'ın nakiblerinden (temsilcilerinden) biri olmuştur. Hicretin ardından Resûlullah, Sa'd ile Abdurrahman b. Avf arasında muâhât (kardeşlik) bağı kurmuş; Sa'd malının ve iki bahçesinden birinin yarısını paylaşmayı teklif etmiş, Abdurrahman ise bunu kabul etmeyip kendisine çarşının gösterilmesini istemiştir. Sa'd, Bedir ve Uhud gazvelerine katılmış; Uhud'da (hicrî 3 / milâdî 625) aldığı çok sayıda yara ile şehid olmuştur. Resûlullah onu aramak için bir sahâbî göndermiş; ölmek üzere olan Sa'd, Ensar'a 'Resûlullah'a bir zarar gelirken içinizden biri sağ kaldıkça Allah katında mazeretiniz olmaz' mealindeki vasiyetini iletmiştir. Cesedi tanınmayacak hâle geldiğinden parmaklarından teşhis edilmiş ve Uhud Şehitliği'nde Hârice b. Zeyd ile aynı kabre defnedilmiştir.

Amr b. Cemûh

Benî Seleme reisi, sahâbî — Uhud şehidi

Amr b. el-Cemûh b. Zeyd el-Ensârî es-Selemî, Medine Hazrec'inin Benî Seleme kolunun reislerinden bir sahâbîdir. İslâm'dan önce 'Menâf' adlı bir puta bağlıydı; oğullarının ve Muâz b. Cebel'in putun âcizliğini defalarca göstermesi üzerine müslüman olmuştur. Bir ayağı aksak (topal) olduğundan Bedir'e katılamamıştı. Uhud Gazvesi'nde (hicrî 3 / milâdî 625) ise sakatlığı sebebiyle muaf tutulmasına rağmen savaşmakta ısrar etmiş; rivayete göre Resûlullah ona izin vermiş ve o, bir oğlu arkasını korurken kahramanca çarpışarak şehid olmuştur. Bir rivayette Resûlullah'ın onun için 'Cennette sağlam ayaklarla yürüyor' buyurduğu nakledilir. Abdullah b. Amr b. Harâm'ın kız kardeşi Hind bint Amr ile evli olduğundan Abdullah'ın eniştesiydi. Kefen azlığı ve aralarındaki muhabbet sebebiyle Amr ile Abdullah b. Amr aynı kabre birlikte defnedilmiştir. Uzun boylu, cömert, cesur ve şair tabiatlı bir kimse olarak tavsif edilir. Kabri Uhud Şehitliği'ndedir.

Abdullah b. Amr b. Harâm

Uhud'un ilk şehidi, Câbir b. Abdullah'ın babası, sahâbî

Ebû Câbir Abdullah b. Amr b. Harâm el-Ensârî es-Selemî, Medine'nin Benî Seleme kabilesinin ileri gelenlerinden ve meşhur hadis râvisi Câbir b. Abdullah'ın babası olan bir sahâbîdir. İkinci Akabe biatında kabilesini temsil eden yetmiş kişi arasında (Berâ b. Ma'rûr ile birlikte) yer almış ve Bedir Gazvesi'ne katılmıştır. Uhud Gazvesi'nden (hicrî 3 / milâdî 625) bir gece önce oğlu Câbir'e ilk şehidlerden olacağını sezdiğini söylemiş, kız kardeşlerinin gözetimini ve borçlarının ödenmesini ona emanet etmiş; sabah olduğunda şehid olmuştur. Rivayete göre Uhud'un ilk şehididir (Câbir'in naklettiği Sahîh-i Buhârî rivayeti). Meşhur bir rivayette Allah'ın, şehâdetinin ardından ona aracısız hitap ederek dilediğini vereceğini bildirdiği, meleklerin de kanatlarıyla onu gölgelediği nakledilir. Eniştesi Amr b. Cemûh ile aynı kabre birlikte defnedilmiştir. Bilinen bir rivayete göre, yıllar sonra (yaklaşık 46 yıl) bir sel kabirleri tehdit edince nakil için açıldıklarında, her iki cesedin de daha dün ölmüş gibi taze ve bozulmamış olduğu görülmüştür. Kabri Uhud Şehitliği'ndedir.

el-Yemân (Huseyl b. Câbir)

Hz. Huzeyfe'nin babası, sahâbî — Uhud şehidi

el-Yemân'ın asıl adı Huseyl (Hisl) b. Câbir olup Benî Abs (el-Absî) kabilesindendir. Önce Mekke'de yaşamış, bir kan davasına karışıp oradan ayrılarak Yesrib'e (Medine) yerleşmiş ve Evs'in Benî Abdüleşhel koluna halîf (müttefik) olmuştur. Kaynaklara göre 'el-Yemân' lakabı bu Yemen menşeli ittifak ilişkisinden ileri gelir (bir başka rivayette lakap, 'el-Yemân' diye anılan atası Cirve b. el-Hâris'e dayandırılır). Oğlu Huzeyfe ile birlikte, Bedir'den önce müslüman olmuşlardır. Uhud Gazvesi'nde (hicrî 3 / milâdî 625), ileri yaşına rağmen savaşa girmeyi seçmiş; başlangıçta Sâbit b. Vakş ile birlikte savaşmayanların arasında bırakılmıştı. Çarpışmanın kargaşasında, yüzlerini örtmüş olan ve onu tanımayan müslüman askerler kendisini müşrik zannederek yanlışlıkla şehid etmişlerdir. Oğlu Huzeyfe'nin 'O benim babam!' diye bağırdığı, fakat sesin savaş gürültüsünde duyulmadığı rivayet edilir. Hüzünlü ama sabırlı olan Huzeyfe, 'Allah sizi bağışlasın; O, merhamet edenlerin en merhametlisidir' diyerek katilleri affetmiş; Resûlullah diyet teklif edince diyeti kabul etmeyip fakir müslümanlara sadaka olarak bağışlamıştır. el-Yemân, Uhud şehidleriyle birlikte savaş alanına, Uhud Şehitliği'ne defnedilmiştir.

Akîl b. Ebî Tâlib

Radıyallâhu anh

Akîl b. Ebî Tâlib el-Hâşimî, Hz. Ali'nin büyük kardeşi ve Hz. Peygamber'in amcaoğludur; Ali'den yaklaşık yirmi yaş büyüktür. Arap nesep bilgisi ve hazırcevaplığıyla tanınırdı. Bedir Gazvesi'nde -henüz Müslüman değilken- Mekkeli müşriklerin yanında savaşa katıldı ve esir düştü; amcası Abbas b. Abdülmuttalib tarafından fidye verilerek serbest bırakıldı. İslâm'a girişinin Hudeybiye öncesi mi yoksa Mekke'nin fethine yakın mı olduğu konusunda rivayetler farklılaşır; sonradan Medine'ye yerleşti. Ömrünün sonlarına doğru gözlerini kaybetti ve Muâviye döneminde ya da Yezîd'in halifeliğinin ilk günlerinde Medine'de vefat etti. Kaynaklarda defin yeri hakkında ihtilâf vardır: yaygın rivayetlerde Cennetü'l-Bakî'ye defnedildiği ve kabri üzerine sonradan bir türbe yapıldığı (1925'te kaldırılmıştır) belirtilirken, bazı muteber kaynaklar yalnızca "Medine'de vefat etti" demekle yetinir. Bu sebeple Bakî'deki kabri rivayet düzeyinde kabul edilmelidir. Bakî'deki kabir varsa, diğerleri gibi bugün işaretsizdir.

Nâfi (mevlâ İbn Ömer)

Rahimehullâh

Ebû Abdullah Nâfi, Medine ekolünün önde gelen tâbiîn âlimlerinden, fakih ve muhaddistir. Aslen Deylem kökenli olup küçük yaşta esir düşmüş, ardından Abdullah b. Ömer tarafından satın alınıp âzat edilmiştir; bu sebeple "mevlâ İbn Ömer" diye anılır. Otuz yılı aşkın süre İbn Ömer'in yanında kalarak ondan ilim aldı ve onun rivayetlerinin en güvenilir nâkili oldu. İmam Mâlik başta olmak üzere birçok âlim kendisinden hadis aldı; İmam Buhârî'nin "isnadların en sahihi, Mâlik'in Nâfi'den, onun da İbn Ömer'den rivayetidir" (silsiletü'z-zeheb) sözüyle bu rivayet zinciri en kıymetli senet kabul edilmiştir. Medine'deki amel ve fıkıh geleneğinin teşekkülünde önemli bir halka oldu. Hicrî 117-119 (m. 735-737) dolaylarında Medine'de vefat etti. Arapça kaynaklara göre Cennetü'l-Bakî kabristanına, talebesi İmam Mâlik'in kabrine yakın bir yere defnedildi. Kabri, Bakî'deki diğer kabirler gibi bugün işaretsizdir.

Sa'd b. Ebî Vakkâs

Radıyallâhu anh

Sa'd b. Ebî Vakkâs ez-Zührî, cennetle müjdelenen on sahâbîden (aşere-i mübeşşere) biri ve İslâm'ın en önde gelen kumandanlarındandır. Çok genç yaşta Müslüman oldu; "İslâm uğrunda ilk ok atan kişi" ve "Fârisü'l-İslâm" (İslâm'ın süvarisi) olarak anılır. Kâdisiye Savaşı'nın başkomutanı olarak Sâsânî ordusunu yenilgiye uğratmış, Kûfe'nin kurucusu ve ilk valisi olmuştur. Hz. Ömer onu, kendisinden sonraki halifeyi belirleyecek altı kişilik şûra heyetine dâhil etti. Hilâfet ihtilâflarında tarafsız kalmayı tercih etti ve hayatının son yıllarını Medine yakınlarındaki Akîk'teki çiftliğinde geçirdi. Hicrî 55 (veya 58) yılı dolaylarında orada vefat etti; vasiyeti gereği naaşı Medine'ye getirilerek Cennetü'l-Bakî kabristanına defnedildi ve Bedir Gazvesi'nde giydiği eski hırkasına sarıldığı rivayet edilir. Kabri bugün, Bakî'deki diğer bütün kabirler gibi işaretsizdir; mezar yapıları kaldırıldığından kesin yeri belirlenemez.

Peygamber Ailesi

Sevde bint Zem'a

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Sevde bint Zem'a, Kureyş'in Âmir b. Lüey koluna mensuptur. İlk eşi Sekrân b. Amr ile birlikte Habeşistan'a hicret eden ilk müslümanlardandır. Eşinin vefatının ardından, Hz. Hatice'nin vefatını takip eden dönemde Hz. Peygamber'in nikâhladığı ilk hanımı olmuştur; böylece Hz. Âişe'den önce evlendiği ümmehâtü'l-mü'minîndendir. Yaşça büyük, şefkatli ve cömert bir hanım olarak bilinir. İleri yaşında nöbet gününü Hz. Âişe'ye bağışlaması, Hz. Peygamber'in hanımları arasındaki güzel ahlâkın bir örneği olarak nakledilir. Hz. Ömer'in hilâfeti döneminde, kuvvetli rivayete göre 23 (644) yılında Medine'de vefat etmiştir; bazı kaynaklarda 54 (674) yılı zikredilse de bu doğru kabul edilmez. Cenaze namazını Hz. Ömer kıldırmış ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Safiyye bint Huyey

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Safiyye bint Huyey, Medine'deki Yahudi Benî Nadîr kabilesinin reisi Huyey b. Ahtab'ın kızıdır; soyu Hz. Hârûn'a kadar uzandığı rivayet edilir. Hayber'in fethi sırasında esir düşmüş, Hz. Peygamber onu azat ederek nikâhlamış ve İslam'ı seçmesiyle ümmehâtü'l-mü'minîn arasına katılmıştır. Yahudi kökeni sebebiyle bazı hanımların imâlarına maruz kaldığında, Hz. Peygamber'in ona 'babam Hârûn, amcam Mûsâ, eşim Muhammed' diyerek cevap vermesini öğütlemesi meşhurdur. Hilm ve sabrıyla tanınır. Hz. Osman'ın muhasarası sırasında ona destek olduğu nakledilir. Medine'de, kuvvetli rivayete göre 50 (670) yılında vefat etmiştir. Cenaze namazını dönemin Medine valisi kıldırmış (kaynaklarda Mervân b. Hakem zikredilir) ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Zeyneb bint Cahş

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Zeyneb bint Cahş, Hz. Peygamber'in halası Ümeyme bint Abdülmuttalib'in kızı, yani Resûlullah'ın halasının kızıdır. Önce Hz. Peygamber'in azatlısı ve evlatlığı Zeyd b. Hârise ile evlendirilmiş, bu evliliğin yürümemesi üzerine Ahzâb sûresindeki âyetlerle Hz. Peygamber ile nikâhlanmıştır; bu nikâh, evlatlığın boşadığı kadınla evlenmenin câiz olduğunu gösteren ve evlatlık müessesesini kaldıran hükümle ilişkilidir. İbadete düşkünlüğü, çok oruç tutması ve eliyle çalışıp kazancını sadaka olarak dağıtmasıyla tanınır; Hz. Âişe onun cömertliğini ve takvâsını över. Hz. Peygamber'in vefatından sonra ilk vefat eden hanımı olmuştur. Hz. Ömer'in hilâfetinde, 20 (641) yılında Medine'de vefat etmiş; cenaze namazını Hz. Ömer kıldırmış ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Cüveyriye bint Hâris

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Cüveyriye bint Hâris, Benî Mustalik kabilesinin reisi Hâris b. Ebû Dırâr'ın kızıdır. Müreysî' (Benî Mustalik) Gazvesi'nde esir düşmüş; mükâtebe bedelini ödemek için Hz. Peygamber'e başvurması üzerine Resûlullah bedelini ödeyip onu azat ederek nikâhlamıştır. Bu evlilik üzerine müslümanlar, Hz. Peygamber'e akraba olan Benî Mustalik esirlerini serbest bırakmış; böylece yaklaşık yüz aile İslam'a ısındırılmıştır. Hz. Âişe onun bu evlilikle kavmine en bereketli kadın olduğunu söyler. İbadete düşkünlüğü ve çok zikretmesiyle tanınır. Evlenmeden önceki adı Berre iken Hz. Peygamber onu Cüveyriye olarak değiştirmiştir. Medine'de, kuvvetli rivayete göre 56 (676) yılı Rebîülevvelinde (bazı kaynaklarda 50/670) vefat etmiştir. Cenaze namazını dönemin Medine valisi Mervân b. Hakem kıldırmış ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Ümmü Habîbe (Remle bint Ebû Süfyan)

Mü'minlerin Annesi (radıyallâhu anhâ)

Ümmü Habîbe, asıl adıyla Remle bint Ebû Süfyan, Emevî reisi Ebû Süfyan b. Harb'in kızıdır. İlk eşi Ubeydullah b. Cahş ile birlikte Habeşistan'a hicret etmiş; ancak eşi orada Hristiyanlığa geçip ölünce, gurbette dininde sebat eden bir muhâcir olarak yalnız kalmıştır. Hz. Peygamber, Habeşistan Necâşîsi aracılığıyla onu nikâhlamış; nikâh ve mehir işlemleri Necâşî tarafından yürütülmüştür. Babası Ebû Süfyan henüz müslüman değilken onun dinine bağlılığı ve Resûlullah'a hürmeti meşhurdur. Bir hayli hadis rivayet etmiştir. Medine'de, kuvvetli rivayete göre 44 (664) yılında vefat etmiş ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir; bazı kaynaklarda 42 (662) veya 59 (679) yılı zikredilir. Şam'da kardeşi Muâviye'yi ziyareti sırasında orada öldüğüne dair rivayet ise doğru kabul edilmemiştir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Zeyneb bint Huzeyme (Ümmü'l-Mesâkîn)

Mü'minlerin Annesi, Ümmü'l-Mesâkîn (radıyallâhu anhâ)

Zeyneb bint Huzeyme, Hilâl b. Âmir koluna mensup bir hanım olup, daha Câhiliye döneminden itibaren yoksulları doyurup gözetmesi sebebiyle 'Ümmü'l-Mesâkîn' (Yoksulların Annesi) lakabıyla anılmıştır. Bedir ya da Uhud sonrasında eşini kaybetmesinin ardından Hz. Peygamber onu hicretin 3 veya 4. yılında nikâhlamıştır. Cömertliği ve şefkatiyle tanınan bu hanımın Hz. Peygamber ile evliliği yalnızca birkaç ay sürmüştür. Ümmehâtü'l-mü'minîn arasında, Hz. Hatice'den sonra Hz. Peygamber hayattayken vefat eden tek hanımdır. Hicretin 4. yılında (m. 625) Medine'de, yaklaşık otuz yaşında vefat etmiştir. Hz. Peygamber cenaze namazını bizzat kıldırmış ve onu Cennetü'l-Bakî'ye defnetmiştir; bu yönüyle Bakî'ye defnedilen ilk ümmehâtü'l-mü'minîndendir. Kabri Bakî'deki diğer kabirler gibi işaretsizdir.

Peygamber Ailesi

Fâtıma bint Esed

Hz. (radıyallâhu anhâ)

Fâtıma bint Esed b. Hâşim, Resûlullah'ın (s.a.v.) amcası Ebû Tâlib'in eşi ve Hz. Ali'nin annesidir. Benî Hâşim'e mensup bir Kureyşli olarak Mekke'de doğmuştur. Hz. Peygamber dedesi Abdülmuttalib'in vefatından sonra Ebû Tâlib'in evinde büyürken Fâtıma ona şefkatle annelik etmiş, Resûlullah onun için 'annemden sonra annem' dediği rivayet edilmiştir. Oğulları arasında Tâlib, Akîl, Ca'fer-i Tayyâr ve dördüncü halife Hz. Ali; kızları arasında Ümmü Hânî yer alır. İslâm'a ilk girenlerden olduğu nakledilir. Hicretin ilk yıllarında (yaklaşık 4/625-626) Medine'de vefat etmiştir. Hz. Peygamber onu kendi gömleğiyle kefenlemiş, cenaze namazını kıldırmış ve kabrini bizzat gözetmiştir; rivayete göre kabrine inmiştir. Cennetü'l-Bakî Mezarlığı'na defnedilmiştir. Onun Kâbe içinde Hz. Ali'yi dünyaya getirdiğine dair anlatım Şiî gelenekte yer alan, ihtilaflı bir rivayettir ve kesin bilgi olarak sunulmaz. Hz. Peygamber'in ona gösterdiği özen, sahabe arasındaki müstesna konumunu yansıtır.

Peygamber Ailesi

Ümmü'l-Benîn (Fâtıma bint Hizâm)

(radıyallâhu anhâ)

Ümmü'l-Benîn Fâtıma bint Hizâm, Benî Kilâb kabilesine mensup olup Hz. Ali'nin Fâtıma'nın vefatından sonra evlendiği hanımlarındandır. Ondan Abbas, Abdullah, Ca'fer ve Osman adlı dört oğlu olmuş; bu sebeple 'oğulların annesi' anlamında Ümmü'l-Benîn lakabıyla anılmıştır. Özellikle oğlu Abbas b. Ali, Kerbelâ'da Hz. Hüseyin'in sancaktarı olarak şehid düşmüştür. Rivayete göre dört oğlu da Kerbelâ'da şehid olmuştur. Şiî gelenekte, Peygamber ailesine bağlılığı ve Kerbelâ şehidlerinin annesi oluşuyla derin saygı görür; mersiyelerinde onların yasını tutarak Medine'de bu hatırayı canlı tutmuştur. Vefat yılı kaynaklarda ihtilaflıdır: bazıları 64 (m. 683), bazıları 69 (m. 688) yılını verir. Ağırlıklı Şiî rivayete göre Medine'de vefat etmiş ve Cennetü'l-Bakî'ye defnedilmiştir; kabri üzerindeki yapı 1806 ve 1925 Bakî yıkımlarında kaldırılmıştır. Bir çağdaş araştırmacı defin yerini tartışmaya açmıştır. Hakkındaki bilgiler ağırlıklı olarak Şiî kaynaklara dayanır; şeffaflık ilkesi gereği bu durum belirtilmiştir.

Hz. Muhammed

Resûlullah (s.a.v.)

Son peygamber. Nesebi Muhammed b. Abdullah b. Abdülmuttalib b. Hâşim b. Abdümenâf olarak Kureyş üzerinden Adnân'a kadar uzanır. Mekke'de doğdu; doğum tarihi için iki ayrı hesap verilir (bk. aşağıdaki not). Babası Abdullah kendisi doğmadan önce vefat etmişti; annesi Âmine'yi de küçük yaşta kaybetti. Önce dedesi Abdülmuttalib'in, onun vefatından sonra amcası Ebû Tâlib'in yanında büyüdü. Amcasıyla ticarete başladı. Hatice bint Huveylid ile evlendiğinde kendisinin yirmi beş yaşında olduğu bildirilir. İlk vahiy 610 yılı Ramazan ayının son on günü içinde, Hira'da geldi: meleğin geldiği gece sabaha karşı Alak sûresinin ilk beş âyeti. Davet üç yıl kadar gizlice sürdü; ardından açıktan tebliğe geçildi. 1 Rebîülevvel / 13 Eylül 622 tarihinde Medine'ye hicret etti. Medine'de hicretten hemen sonra muâhât uygulandı: muhacirlerin her biri Evs yahut Hazrec kabilesinden bir müslümanla kardeş ilân edildi. Şehrin sakinleriyle bir metin düzenlenerek şehir devleti teşkilâtlandırıldı. Başlıca gazveler: Bedir , hicretin 2. yılında 17 Ramazan'da (13 Mart 624); Uhud , 3. yılın 7 veya 11 Şevval'inde (23 yahut 27 Mart 625); Hendek , 5. yılın Şevval ayı sonlarına doğru (Mart 627). Hudeybiye Antlaşması 6. yılın Zilkade ayı başında yapıldı ve barışın on yıl sürmesi kararlaştırıldı. Mekke'nin fethi 8. yılın 20 Ramazan'ında gerçekleşti. Vedâ haccı hicretin 10. yılında yapıldı. 13 Rebîülevvel 11 / 8 Haziran 632 Pazartesi günü Medine'de vefat etti. Türbesi ve Külliyesi — Hicretten sonra, 12 Rebîülevvel (24 Eylül 622) tarihinde Medine'de Mescid-i Nebevî 'nin inşasına başlandı; arsa Sehl ve Süheyl adlı iki yetime aitti ve on dinara satın alındı, bazı kaynaklar ise bağışlandığını söyler. Hz. Peygamber, Hz. Âişe'nin odasına defnedildi; burası Hucre-i Saâdet diye anılır. Oda, Emevî halifesi Velîd b. Abdülmelik'in 706-707 yıllarındaki genişletmesinde mescide dahil edildi. Ravza-i Mutahhara , Hz. Peygamber'in evi ile minberi arasında kalan ve hadiste cennet bahçelerinden biri olarak nitelenen yaklaşık 22 × 15 metrelik alandır. Hücrenin üzerindeki Kubbetü'l-hadrâ (Yeşil Kubbe) önce Sultan Kayıtbay tarafından ahşap olarak yaptırılmış, 1850-1861 yıllarındaki Osmanlı yeniden inşasında Sultan Abdülmecid zamanında taştan yapılarak yeşile boyanmıştır.

MedineVefât 11 h.İncele

Halîme es-Sa'diyye

Peygamber'in süt annesi

Benî Sa'd kabilesinden, Hz. Peygamber'in süt annesi. Hâkim görüşe göre Cennetü'l-Baki'ye defnedildi (işaretsiz). (Kaynak: Arab News; WikiShia.)

Hz. Hamza b. Abdülmuttalib

Seyyidü'ş-şühedâ

Hz. Peygamber'in amcası ve süt kardeşi; Seyyidüşşühedâ ve Esedullah (Allah'ın arslanı) lakaplarıyla anılır. Tam adı Ebû Umâre (Ebû Ya'lâ) Hamza b. Abdülmuttalib b. Hâşim 'dir. Annesi Hâle bint Vüheyb'tir. 569-570 yılları civarında doğdu. Bi'setin ikinci yahut altıncı yılında müslüman oldu. Rivayete göre Ebû Cehil'in Hz. Peygamber'e hakaret ettiğini öğrenince öfkelenmiş ve "Muhammed'in dinini benimsiyorum" diyerek İslâm'ı açıkça kabul etmiştir. Esedullah unvanı, İslâm uğrunda gösterdiği olağan dışı cesaret ve savaş kabiliyeti sebebiyle verilmiştir. Bedir Gazvesi'nde büyük bir cesaretle savaştı; teke tek vuruşmak üzere ortaya çıkarak Şeybe b. Rebîa'yı öldürdü ve Utbe b. Rebîa'nın ölümüne yardımcı oldu. Uhud Gazvesi'nde otuz bir kişiyi öldürdükten sonra, bir taşın arkasına gizlenen Vahşî b. Harb tarafından mızraklanarak şehid edildi (3/625). Mekkeli müşrikler, özellikle Hind bint Utbe, intikam yemini sebebiyle Vahşî'ye âzatlık vaad etmişlerdi. Hz. Peygamber onu bu hâlde görünce çok üzülmüş ve "Hiç kimse senin kadar musibete uğramamıştır" demiştir. Yetmiş müşriki öldüreceğine dair yemin ettiyse de nâzil olan âyet onu sabır tarafına yöneltmiştir. Türbesi ve Külliyesi — Hz. Peygamber cenaze namazını kıldırmış; kendi elbiseleriyle, ikişer üçer defnedilmiştir. Kabrini Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Ali ve Zübeyr kazmıştır. Uhud şehidliğinde medfundur; yeğeni Abdullah b. Cahş ile aynı kabre konulmuştur. Türbesi, Abbâsî halifesi Nâsır-Lidînillâh'ın annesi tarafından yaptırılmıştır.

MedineVefât 3 h.İncele

Mus'ab b. Umeyr

İslâm'ın ilk muallimi

İslâm tarihinin ilk muallimi ; Bedir'de muhacirlerin, Uhud'da bütün müslümanların sancaktarı. Tam adı Ebû Abdillâh (Ebû Muhammed) Mus'ab b. Umeyr b. Hâşim el-Kureşî el-Abderî 'dir. Kureyş'in ana kollarından, Câhiliye'de sancaklık görevini yürüten Benî Abdüddâr ailesine mensup, zengin bir ailenin çocuğudur. İlk müslümanlardandır. Babası ve annesi onu müslüman olduğu için hapsetmiş ve yolundan döndürmek için çeşitli baskılar yapmışlar, fakat dininden vazgeçirememişlerdir. Peygamberliğin beşinci yılında ilk kafileyle Habeşistan'a hicret etti; kısa süre sonra yirmi sekiz kişiyle birlikte geri döndü. Resûl-i Ekrem, Medineliler'in isteği üzerine onu İslâm tarihinin ilk muallimi olarak görevlendirdi. Medine'de Es'ad b. Zürâre'nin evinde kaldı ve Üseyd b. Hudayr ile Sa'd b. Muâz gibi tanınmış şahsiyetlerin ihtida etmesini sağladı. Bedir'de muhacirlerin, Uhud'da ise bütün müslümanların sancağını taşıdı. Uhud Gazvesi'nde Hz. Peygamber'in yanından hiç ayrılmayarak sancaktarlık görevini sürdürdü ve İbn Kamîe 'nin kılıç darbeleriyle ağır yaralanarak orada şehid düştü (3/625). Ümmü'l-mü'minîn Zeyneb bint Cahş'ın kız kardeşi Hamne ile evliydi. Hz. Peygamber onun fedakârlığını övmüş ve dünya nimetlerini iman uğruna bıraktığını belirtmiştir. Kefensiz defnedilmiş olması sahâbe arasında öyle bir iz bırakmıştır ki, bolluk günlerinde onun örneği hatırlanmıştır.

MedineVefât 3 h.İncele

Abdullah b. Cahş

Uhud şehidi

Sahâbî; İslâm tarihindeki ilk seriyyenin kumandanı ve Uhud şehidlerinden. Tam adı Abdullah b. Cahş b. Riâb b. Ya'mer el-Esedî 'dir. Hz. Peygamber'in halasının oğludur ; yani Peygamber'in aile çevresine yakın bulunmaktadır. Hz. Peygamber'in Dârülerkam'a sığınmasından önce iki erkek kardeşiyle birlikte müslüman oldu ve Habeşistan'a yapılan hicretlerin her ikisine de katıldı; daha sonra ailesiyle Medine'ye hicret etti. Resûlullah onu Âsım b. Sâbit ile kardeş ilân etti. Hicretin on yedinci ayında Hz. Peygamber, Nahle'ye gönderdiği seriyyeye onu kumandan tayin etti. Kuvvetleri bir Kureyş kervanıyla karşılaşmış, kervanı ele geçirmiş ve kervan reisi Amr b. Hadramî 'yi öldürmüştür. Abdullah, ganimetin beşte birini — bu hususta âyet henüz nâzil olmamışken — Hz. Peygamber'e ayırmıştır. Bu sefer, müslümanların ilk defa düşman kanı döktüğü ve ganimet aldığı olaylardandır. Haram ayda meydana gelmesi sebebiyle tartışmalar yaşanmış, fakat ilgili Kur'an âyetiyle haklılıkları teyit edilmiştir. Bedir ve Uhud savaşlarına katıldı; Uhud'da kırk yaşlarında şehid oldu (3/625). Türbesi ve Külliyesi — Uhud şehidliğinde, dayısı Hz. Hamza ile aynı kabre defnedilmiştir.

MedineVefât 3 h.İncele

Peygamber Ailesi

Hz. Fâtıma ez-Zehrâ

Peygamber'in kızı

Hz. Peygamber'in kızı, Hz. Ali'nin eşi, Hasan-Hüseyin'in annesi. Vasiyetiyle gece gizlice defnedildi; kabrinin kesin yeri bilinmemektedir.

MedineVefât 11 h.İncele

Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk

İlk Halife

Hz. Peygamber'in en yakın arkadaşı ve ilk halife; es-Sıddîk lakabıyla anılır. Tam adı Ebû Bekr es-Sıddîk Abdullah b. Ebû Kuhâfe Osman b. Âmir el-Kureşî et-Teymî 'dir. Sıddîk lakabını Resûl-i Ekrem vermiştir: gaybî haberlere — özellikle mi'rac hadisesine — tereddüt göstermeksizin iman ettiği için. Hz. Peygamber'in peygamberliğini duyar duymaz yanına gitti ve ilk müslümanlardan oldu. Kureyş'in ileri gelenlerinden Osman, Talha, Sa'd ve Zübeyr gibi birçok kişinin müslüman olmasına vesile oldu. Müslüman köleler ile yabancılardan erkek, kadın, zayıf ve güçsüz pek çok kimseyi efendilerine büyük paralar ödeyerek satın alıp âzat etmiştir. Hicrette Hz. Peygamber'in yol arkadaşıydı; takip edenler Sevr mağarasının ağzına geldiğinde korkan Ebû Bekir'i Hz. Peygamber teselli etmiştir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra Sakīfe'de, tek bir halifenin gerekli olduğunu ensara kabul ettirdi; sahâbîler onun Hz. Peygamber'e yakınlığını dikkate alarak kendisini halife seçti. Halifeliğinin başlıca olayları: ridde savaşları (Tuleyha, Müseylimetülkezzâb ve Secâh ile mücadele), Suriye ve Irak fetih harekâtı ve Kur'an'ın mushaf hâline getirilmesi . 22 Cemâziyelâhir 13'te (Ağustos 634) altmış üç yaşında vefat etti. Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Mütevazi, yumuşak huylu ve âdil bir şahsiyet olarak tanıtılır. Halifeliği süresince beytülmâlden gelirleri öylesine eşit dağıtmıştır ki, beytülmâlin korunmasına ihtiyaç kalmamıştır. Türbesi ve Külliyesi — Medine'de, Hz. Peygamber'in kabrinin yanına defnedilmiştir (Ravza-i Mutahhara).

MedineVefât 13 h.İncele

Hz. Osman b. Affân

Zinnûreyn

Hulefâ-yi Râşidîn'in üçüncüsü; Hz. Peygamber'in iki kızıyla evlendiği için Zinnûreyn (iki nur sahibi) lakabıyla anılır. Tam adı Ebû Abdillâh Osman b. Affân b. Ebü'l-Âs b. Ümeyye el-Kureşî el-Ümevî 'dir. Fil Vak'ası'ndan altı yıl sonra, 579 yılında Tâif'te doğdu. Babası Affân Kureyş'in zengin tüccarlarındandı ve Câhiliye döneminde vefat etti; annesi Ervâ bint Küreyz, Resûlullah'ın halası Ümmü Hakîm'in kızıdır. Soyu Hz. Peygamber'in nesebiyle Abdümenâf b. Kusay'da birleşir. Gençliğinde Mekke'nin önemli tüccarları arasına girdi. Hz. Ebû Bekir'in delâletiyle Resûlullah'ın yanına giderek müslüman oldu ve ilk on müslüman arasında yer aldı. Resûl-i Ekrem'in kızı Rukıyye ile evlendi; 615 yılında hanımıyla birlikte ilk kafilede Habeşistan'a hicret etti. Orada doğup vefat eden oğlu sebebiyle Ebû Abdullah künyesiyle anıldı. Bir yıl sonra Medine'ye hicret etti. Rukıyye'nin 625-626 yıllarındaki vefatından sonra Resûlullah'ın diğer kızı Ümmü Külsûm ile evlendirildi; onun da 631 yılında vefatı üzerine kendisine Zinnûreyn denildi. Bedir Gazvesi'ne çıkılırken Hz. Peygamber, hasta olan Rukıyye'nin başında Medine'de kalmasını istedi. Hudeybiye öncesinde Mekke'ye elçi olarak gönderildi; dönüşü gecikince öldürüldüğü söylentisi yayıldı ve Resûlullah, Rıdvan biatı nda onun adına da biat aldı. Medine'de içme suyu darlığı çekilirken Rûme Kuyusu 'nu 35.000 dirheme satın alıp müslümanlara vakfetti. Tebük seferi için hazırlanan Ceyşü'l-usre 'ye en büyük yardımı yaptı. Hz. Ömer yaralandığında halifeyi seçmekle görevlendirdiği altı kişilik şûrâda — Osman, Ali, Abdurrahman b. Avf, Sa'd b. Ebû Vakkās, Talha ve Zübeyr — hakemliği üstlenen Abdurrahman b. Avf ona biat etti; hilâfeti 644-656 yıllarını kapsadı. Bu dönemde İran'ın büyük kısmı fethedildi; Sâsânîler'in son hükümdarı III. Yezdicerd 651 yılında öldürüldü. Horasan'a akınlar başlatıldı, Kuzey Afrika'da İskenderiye geri alındı ve Trablusgarp'tan İfrîkıye'ye ilerlendi; Muâviye 648-649'da Kıbrıs'ı vergiye bağladı. Zâtüssavârî deniz savaşında 200 gemilik müslüman donanması 652-655 yıllarında 500 gemilik Bizans donanmasını yenilgiye uğrattı. En kalıcı icraatı Kur'an'ın istinsahı dır. Hz. Ebû Bekir zamanında toplanan metni, kıraat farklarından doğan tartışmaları önlemek için beş yahut yedi nüsha hâlinde çoğaltıp Mekke, Basra, Kûfe, Şam, Yemen ve Bahreyn'e birer nüsha gönderdi. Hilâfetinin son yıllarında Kûfe, Basra ve Mısır'da muhalefet başladı. Bu bölgelerden gelen gruplar Medine'ye girip evini kuşattı; yaklaşık yirmi gün ile iki ay arasında sürdüğü bildirilen kuşatmanın sonunda, Kur'an okurken, seksen iki yaşında şehid edildi (35 yılı Receb ayı / 18 Haziran 656). Kendisinden 146 hadis rivayet edilmiştir. Türbesi ve Külliyesi — Defni âsiler tarafından engellendi; hanımı Nâile'nin çabasıyla akşamla yatsı arasında çok az kişinin katılımıyla gizlice defnedildi. Kabri Medine'de Cennetü'l-bakī' bitişiğinde, Haşşükevkeb denilen yerdedir. Kabri üzerine 601 (1205) yılında Selâhaddîn-i Eyyûbî zamanında bir kubbe yapılmıştı. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 35 h.İncele

Hz. Âişe bint Ebî Bekir

Mü'minlerin annesi

Hz. Peygamber'in hanımı, müminlerin annesi ve İslâm'ın ilk asrının en büyük kadın âlimi. Mekke'de, bi'setin dördüncü yılında (614) doğdu. Babası Hz. Ebû Bekir, annesi Ümmü Rûmân bint Âmir'dir. Nikâhı hicretten önce Mekke'de kıyıldı; Medine'de, hicretin ikinci yılı Şevval ayında (Nisan 624) evlilik başladı. Medine'nin havasına ilkin uyum sağlayamadıysa da kısa sürede iyileşti. Gazvelerde su taşımak, haber getirmek ve Uhud'da yaralılara bakmak gibi hizmetler gördü; Hudeybiye Antlaşması'na şahit oldu ve Vedâ haccında Resûl-i Ekrem'e refakat etti. Benî Mustalik Gazvesi dönüşünde (626-627) kafileden geri kalması, Safvân b. Muattal ile Medine'ye dönmesi üzerine münafıklar hakkında iftira yaydı; ifk hadisesi denilen bu olayda Nûr sûresinin 11-21. âyetleri nâzil olarak onu temize çıkardı. Resûlullah'ın 632 yılındaki vefatından sonra kırk yedi yıl dul kaldı ve bir daha evlenmedi. 58 yılı 17 Ramazan gecesi (14 Temmuz 678) altmış beş-altmış altı yaşlarında vefat etti. Tesir Halkası — Rivayet ettiği hadis sayısı 2210 olup en çok hadis rivayet eden sahâbîler (müksirûn) arasında dördüncü sıradadır. Bunlardan Buhârî ve Müslim'in Sahîh 'lerinde yer alan 297 hadisin 174'ü her iki eserde birden bulunur. Naklettiğiyle yetinmeyip istinbatta bulunur, hüküm çıkarırdı; fakih ve müfessir sayılmış, bilhassa ferâiz konusunda devrin önde gelen fakihleri kendisine başvurmuştur. Türbesi ve Külliyesi — Cenazesine büyük kalabalık katıldı; vasiyeti üzerine Medine'de Cennetü'l-bakī'a defnedildi. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 58 h.İncele

Peygamber Ailesi

İmam Muhammed el-Bâkır

Bâkıru'l-ilm

Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin beşinci, İsmâiliyye'nin dördüncü imamı. Tam adı Ebû Ca'fer Muhammed b. Alî b. Hüseyin b. Alî b. Ebî Tâlib 'dir. Medine'de, 57 yılı 3 Safer yahut 1 Receb tarihinde (16 Aralık 676 veya 10 Mayıs 677) doğdu. Annesi Fâtıma bint Hasan'dır; böylece hem baba hem anne tarafından Hz. Ali'ye ulaşır. Bâkır lakabı "ilmi yarıp derinliklerine ulaşan, geniş ilim sahibi" anlamındadır. Küçük yaşta, 61 yılı 10 Muharrem'inde (680) Kerbelâ Vak'ası'na tanık oldu. Emevî yönetimine karşı fiilî bir harekete girişmedi; kardeşi Zeyd b. Ali'nin isyanını da desteklemedi. Ömrünü Medine'de ilimle geçirdi. 114 yılı Zilhicce ayında (Ocak-Şubat 733) Medine'de vefat etti. Tesir Halkası — Sünnî ve Şiî kaynaklar onun büyük bir âlim olduğunda birleşir. Hocaları ve ilim halkasında bulunanlar arasında Atâ b. Ebû Rebâh ve İbn Şihâb ez-Zührî ile Ebû Hanîfe anılır. Ümmü Ferve bint Kāsım, Ümmü Hakîm bint Esed ve iki ümmüveledden yedi çocuğu oldu; kendisinden rivayette bulunanlar arasında yer alan oğlu Câfer es-Sâdık halefi kabul edilir. Eserleri — Ona nisbet edilen başlıca metin, talebesi Ebü'l-Cârûd'un onun bildirdiklerini yazıya geçirdiği ve Ebû Basîr yoluyla nakledilen Tefsîru Ebi'l-Cârûd 'dur; muhtevası kısmen Ali b. İbrâhim el-Kummî'nin tefsirine girmek suretiyle korunmuştur. Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'na defnedilmiştir. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 114 h.İncele

Peygamber Ailesi

Zeynelâbidîn (Ali b. Hüseyin)

es-Seccâd

Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin dördüncü imamı. Tam adı Ebü'l-Hasen Alî b. el-Hüseyn b. Alî b. Ebî Tâlib 'dir. Annesi, Sâsânîler'in son hükümdarı III. Yezdicerd'in kızı Şehrbânû'dur. Medine'de, kaynakların ihtilâfıyla birlikte 38 (659) yılı civarında doğdu. Çok secde etmesi sebebiyle Seccâd ve Seyyidü's-sâcidîn diye de anılmıştır; fakat en meşhur lakabı Zeynelâbidîn 'dir. Kerbelâ'da hasta olduğu için çarpışmaya katılamadı ve bu sebeple hayatta kaldı; Emevî kumandanı Ömer b. Sa'd onu öldürülmekten korudu. Zalim idarecilerin şerrinden korunmak için dinî-siyasî hiçbir hizbin içinde yer almadı; ömrünü ilim ve ibadetle geçirdi. 94 yılı Rebîülevvel ayında (Aralık 712) Medine'de vefat etti. Tesir Halkası — Devrinin en büyük fakihi sayılmış, İbn Abbas ve Ümmü Seleme gibi sahâbîlerden ilim almıştır. Talebeleri arasında Zührî ve Süfyân b. Uyeyne anılır. On üç oğlu kaydedilmiş olup bunlardan Muhammed el-Bâkır İsnâaşeriyye'nin beşinci imamı, Zeyd ise Zeydiyye'nin adını aldığı zattır. Eserleri — Dua metinleriyle itikadî meselelere dair es-Sahîfetü's-seccâdiyye ile hak ve vazifeleri konu alan Risâletü'l-hukūk kendisine nisbet edilir. Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'na defnedilmiştir. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 94 h.İncele

Peygamber Ailesi

Hz. Hasan b. Ali

el-Müctebâ

Hz. Peygamber'in torunu; Hz. Ali ile Hz. Fâtıma'nın büyük oğlu. Tam adı Ebû Muhammed el-Hasen b. Alî b. Ebî Tâlib el-Kureşî el-Hâşimî 'dir. Medine'de, hicretin üçüncü yılı Şâban ayında (Ocak-Şubat 625) doğdu; bir rivayette doğumu 15 Ramazan olarak verilir. Kendisine Hasan adını ve Ebû Muhammed künyesini bizzat Resûl-i Ekrem koydu; kulağına ezanı kendisi okudu ve yedinci gününde akîka kurbanı kesildi. Babasının şehâdetinden sonra — 40 yılı 19 veya 21 Ramazan'ında (26 yahut 28 Ocak 661) — Kûfe'de aynı gün yahut iki gün sonra kendisine biat edildi. Kan dökülmesini önlemek üzere Muâviye ile 41 yılı 25 Rebîülevvel'inde (29 Temmuz 661) altı maddelik bir anlaşma yaptı: Iraklılar'dan intikam için kimse tutuklanmayacak, herkes emniyet içinde olacak, suçlar affedilecek, Ahvaz haracı yıllık olarak ödenecek, Hüseyin'e iki milyon dirhem verilecek ve Hâşimoğulları'na Ümeyyeoğulları'na gösterilen muamele gösterilecekti. Müslümanların tek yönetim altında toplandığı bu yıl Âmü'l-cemâa (birlik yılı) diye anılmıştır. Ardından Medine'ye çekilerek ömrünün kalanını orada geçirdi. 49 yılı 28 Safer'inde (7 Nisan 669) vefat etti. Tesir Halkası — Hz. Peygamber'den, annesinden ve babasından toplam on üç hadis rivayet etmiştir. Tarihçilerin adını verdiği erkek çocukları Zeyd, Hasan, Kāsım, Ebû Bekir, Abdullah, Amr, Abdurrahman, Hüseyin, Muhammed, Ya'kūb, İsmâil ve Talha'dır; soyu Hasan el-Müsennâ ile Zeyd vasıtasıyla devam etmiştir. Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī'da annesinin yanına defnedilmiştir. Kabri üzerine 529 (1135) yılında Halife Müsterşid-Billâh zamanında bir kubbe yapılmıştı. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 50 h.İncele

Peygamber Ailesi

Abbas b. Abdülmuttalib

Peygamber'in amcası

Hz. Peygamber'in amcası; Abbâsî hânedanının kendisinden geldiği sahâbî. Tam adı Ebü'l-Fazl el-Abbâs b. Abdilmuttalib b. Hâşim el-Kureşî el-Hâşimî 'dir. Resûl-i Ekrem'in doğumundan iki üç yıl önce dünyaya geldi; amcası olmakla birlikte yaşça ondan yalnızca birkaç yıl büyüktü. İlk gençlik yıllarından itibaren ticaretle meşgul oldu. Câhiliye devrinde Kâbe hizmetlerinden sikāye (hacılara su dağıtma) ve rifâde (hacılara yemek verme) görevlerini yürüttü. İkinci Akabe Biatı'nda (622) hazır bulunarak Medineliler'den Hz. Peygamber'i koruyacaklarına dair taahhüt aldı. Bedir Gazvesi'nde müşriklerin safında yer almak zorunda kaldı ve esir düştü; fidyesini ödeyerek serbest bırakıldı. Huneyn Gazvesi'nde ordunun bozguna uğradığı anda müslümanlara biatlarını hatırlatarak dağılan safların yeniden derlenmesine yardım etti. Hz. Ömer, kıtlık yıllarında yağmur duasına çıktığında Resûlullah'ın amcası olması hürmetine onun vesilesiyle dua ederdi. 32 yılında (653) seksen altı-seksen sekiz yaşlarında Medine'de vefat etti. Tesir Halkası — Abbâsî halifeleri onun oğlu Abdullah'ın soyundan gelir. Kendisinden 35 hadis rivayet edilmiş olup en meşhur râvileri oğulları Abdullah, Ubeydullah ve Kesîr ile diğer bazı sahâbîlerdir. Türbesi ve Külliyesi — Kabri Medine'de Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'ndadır. Kabri üzerine 529 (1135) yılında Halife Müsterşid-Billâh zamanında bir kubbe yapılmıştı. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 32 h.İncele

Peygamber Ailesi

İmam Câfer es-Sâdık

Câferî fıkhının kurucusu

Ehl-i beyt imamlarından; İsnâaşeriyye'nin altıncı imamı ve Ca'feriyye'nin adını aldığı zat. Tam adı Ebû Abdillâh Ca'fer b. Muhammed el-Bâkır b. Alî Zeynelâbidîn 'dir. Soyu baba tarafından Hz. Ali'ye, anne tarafından Hz. Ebû Bekir'e ulaşır: annesi Ümmü Ferve, Hz. Ebû Bekir'in torunu olan Kāsım b. Muhammed'in kızıdır. Medine'de 80 (699) yahut 83 (702) yılında doğdu. Lakaplarının en meşhuru Sâdık 'tır; ayrıca Sâbir, Fâzıl, Tâhir ve Âtır diye de anılmıştır. İlk tahsilini babası Muhammed el-Bâkır'dan ve dedesi Zeynelâbidîn'den aldı. Devrin siyasî baskısından uzak durmayı tercih ederek siyasetten tamamen çekildi, Medine'de ilimle meşgul oldu ve amcazadelerinin isyanlarına muhalefet etti. 148 yılında (765) vefat etti. Tesir Halkası — Ders halkasında yetişenler arasında Mâlik b. Enes, Süfyân es-Sevrî, Ebû Hanîfe ve Câbir b. Hayyân anılır; böylece hem fıkıh hem de tabiat ilimleri geleneğine dokunmuştur. Oğlu İsmâil'in kendisinden önce ölümünden sonra Şîa, İsmâiliyye ve İsnâaşeriyye olmak üzere iki kola ayrılmıştır. Eserleri — Kendisine Misbâhu'ş-şerîa , Tefsîrü'l-Kur'ân ve Kitâbü'l-Cefr gibi metinler nisbet edilmiştir; ancak kaynak, bu nisbetlerin büyük ölçüde şüpheli olduğunu belirtir. Türbesi ve Külliyesi — Cennetü'l-bakī' Mezarlığı'na defnedilmiştir. Bakī'daki türbe ve mezar taşları 1806 yılında Suûd b. Abdülazîz tarafından yıktırıldı; sonradan yeniden yapılan yapılar 1926 yılında Abdülazîz b. Suûd zamanında bir daha yıkıldı. Bugün mezarlıkta türbe ve mezar taşı bulunmamakta, alan kabristan olarak kullanılmaya devam etmektedir.

MedineVefât 148 h.İncele

Hz. Hafsa bint Ömer

Mü'minlerin annesi

Hz. Ömer'in kızı, Peygamber'in eşi; ilk mushaf nüshası kendisinde muhafaza edilmiştir. Cennetü'l-Baki'ye defnedildi (işaretsiz). (Kaynak: Madain Project; IslamicLandmarks.)

MedineVefât 45 h.İncele

Peygamber Ailesi

İbrâhim b. Muhammed

Peygamber'in oğlu

Hz. Peygamber'in Mâriye'den oğlu; yaklaşık 16-18 aylıkken vefat etti. Cennetü'l-Baki'ye defnedildi (işaretsiz). (Kaynak: al-Islam.org; Madain Project.)

MedineVefât 10 h.İncele

Hz. Ömer b. Hattâb

el-Fârûk

Hulefâ-yi Râşidîn'in ikincisi; Fârûk lakabıyla anılır. Tam adı Ebû Hafs el-Fârûk Ömer b. el-Hattâb b. Nüfeyl b. Abdüluzzâ el-Kureşî el-Adevî 'dir. Bi'setin altıncı yılında (616) İslâm'ı kabul etti. İki rivayet vardır: birinde kız kardeşinin Tâhâ sûresini okuması sırasında, diğerinde Hâkka sûresinin 41-46. âyetlerini duyunca müslüman olmaya karar vermiştir. Fârûk lakabı hak ile bâtılı birbirinden ayıran anlamındadır; lakabı Resûl-i Ekrem'in, müslümanların yahut Ehl-i kitabın vermiş olduğuna dair rivayetler vardır. Hicrette kardeşi Zeyd, eşi ve oğlu Abdullah ile birlikte yirmi kişilik bir kafilenin başında Mekke'den ayrılıp Kubâ'ya gitti. Hz. Ebû Bekir tarafından halef tayin edildi; 22 Cemâziyelâhir 13'te (23 Ağustos 634) Mescid-i Nebevî'de biat alarak Hulefâ-yi Râşidîn'in ikincisi oldu (634-644). Halifeliğinin başlıca icraatları: fetihler — Kādisiye Savaşı (15/636), Yermük Muharebesi (15/636), Nihâvend zaferi (21/642) ve Mısır fethinin tamamlanması; divan teşkilâtı — fey gelirlerinin müslümanlara dağıtılması için kurulan sistemli organizasyon; hicrî takvim — Hz. Ali'nin teklifi üzerine 16 yılının Rebîülevvelinde kullanılmaya başlanmış ve muharrem birinci ay kabul edilmiştir; Kudüs'ün fethi — Patrik Sophronios'tan şehrin anahtarlarını teslim almış ve 17/638'de eman vermiştir. Mugīre b. Şu'be'nin kölesi Ebû Lü'lüe Fîrûz en-Nihâvendî onu hançerle yaraladı (23/644). Ölüm döşeğinde halifenin bir şûra meclisince seçilmesini istedi. 26 Zilhicce 23'te (3 Kasım 644) vefat etti. Şairliği ve Tasavvufî Çizgisi — Beytülmâlden ihtiyacı dışında hiçbir şey almadı ve sıradan bir Kureyşli gibi yaşadı. Geceleri Medine sokaklarında dolaşarak asayişi kontrol eder, ihtiyaç sahiplerini görünce beytülmâlden yardımı bizzat taşırdı. Hz. Âişe'nin sözü kaynakta şöyle aktarılır: "Ömer anılınca adalet anılmış olur." Türbesi ve Külliyesi — Medine'de Ravza-i Mutahhara'da, Hz. Ebû Bekir'in yanına defnedilmiştir.

MedineVefât 23 h.İncele

Yakın şehirler